Տպել
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎ
ՅՈԹԵՐՈՐԴ ԳՈՒՄԱՐՈՒՄ
ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ՆՍՏԱՇՐՋԱՆ


ՍՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ N 13

9 հոկտեմբերի 2020

Ժամը 11:00

    ԱՐՏԱՀԵՐԹ ՆԻՍՏ

 

        ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ ԵՆ ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԱՐԱՏ ՄԻՐԶՈՅԱՆԸ

ԵՎ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՏԵՂԱԿԱԼ ԼԵՆԱ ՆԱԶԱՐՅԱՆԸ

 

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Բարև ձեզ, հարգելի գործընկերներ: Ինչպես այս օրերի մեր բոլոր նիստերը, այսօր էլ սկսենք լռության րոպեով:

 ԼՌՈՒԹՅԱՆ ՐՈՊԵ

Կառավարության նախաձեռնությամբ այսօր հրավիրվել է ԱԺ արտահերթ նիստ նախաձեռնողի սահմանած օրակարգով: Օրակարգը բաժանված է: Խնդրում եմ տեղադրել քարտերը և գրանցվել: Գրանցում: 83 պատգամավոր է գրանցվել, կարող ենք սկսել մեր աշխատանքները, քվորում կա:

Կառավարությունը ներկայացրել է ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի մասին ԱԺ որոշման նախագիծ, որով առաջարկում է նախագծերի երկրորդ ընթերցումը կազմակերպել առաջին ընթերցմամբ դրանց ընդունումից հետո 24 ժամվա ընթացքում: Նախագիծը պետք է քննարկենք, այնուհետև` քվեարկենք: Նախագիծը ներկայացնելու համար ձայնը տրվում է արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանին:

Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգելի նախագահություն, հարգելի պատգամավորներ, ՀՀ Կառավարությունն ԱԺ-ին առաջարկել է հոկտեմբերի 9-ին գումարել արտահերթ նիստ, որի օրակարգում ներառված է 2 հարց: Համաձայն «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 43-րդ հոդվածի առաջին մասի՝ ձեզ եմ ներկայացնում 2020 թվականի հոկտեմբերի 9-ին գումարված ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի մասին ՀՀ ԱԺ որոշման նախագիծը: Առաջարկվում է հոկտեմբերի 9-ին գումարած արտահերթ նիստի օրակարգային 2 հարցի երկրորդ ընթերցմամբ քննարկումը կազմակերպել առաջին ընթերցմամբ դրանց ընդունումից հետո 24 ժամվա ընթացքում: Այժմ անդրադառնամ նախագծերի հրատապության հիմնավորմանը:

Առաջինը. ինչպես գիտեք, Կառավարության 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում ռազմական դրություն հայտարարելու մասին» 1586-Ն որոշմամբ ՀՀ ամբողջ տարածքում հայտարարվել է ռազմական դրություն, սահմանվել են ռազմական դրության ժամանակ կիրառվող միջոցառումները և իրավունքների և ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները, ռազմական դրության իրավական ռեժիմն ապահովող միջոցներն ու մարմինները: Օրենսդրության վերլուծությունից, սակայն, բխում է, որ ռազմական դրության իրավական ռեժիմի ընթացքում սահմանված միջոցառումների և սահմանափակումների խախտման համար պատասխանատվության միջոցներ ոչ բոլոր դեպքերում են նախատեսված, մինչդեռ նման միջոցների նախատեսումն անհրաժեշտ է, քանի որ դրանց կիրառմամբ հնարավոր կլինի ապահովել ռազմական դրության իրավական ռեժիմի արդյունավետ պահպանությունը:

Օրակարգի երկրորդ հարցի մասով հարկ է նշել հետևյալը. Կառավարության 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում ռազմական դրություն հայտարարելու մասին» 1586-Ն որոշմամբ հայտարարվել է պահեստազորի սպայական, ենթասպայական և շարքային կազմի մինչև 55 տարեկան պահեստազորում հաշվառված քաղաքացիների զորահավաքային զորակոչ, ինչպես նաև պատերազմական ժամանակի հաստիքներին կցագրված պահեստազորայինների զորահավաքային զորակոչ, որի կապակցությամբ անհրաժեշտություն է առաջացել՝ փոփոխություններ և լրացումներ կատարել Աշխատանքային օրենսգրքում՝ ուղղված ռազմական դրության հայտարարվելու հանգամանքով պայմանավորված աշխատանքային հարաբերութուններում առաջացող մի շարք հարցերի կարգավորմանն ու առավել հստակեցմանը, ինչպես նաև հայրենիքի առջև իրենց պարտքը կատարող անձանց աշխատանքային հարաբերություններում որոշակի երաշխիքներ նախատեսելուն:

Նախագծի ընդունմամբ ակնկալվում է հստակ սահմանել զինվորական հաշվառմամբ պարտականություններ կատարելու, վարժական հավաքների, զինվորական վարժանքների, զորավարժությունների մասնակցելու կամ զորահավաքային զինվորական ծառայության զորակոչվելու դեպքում աշխատողի աշխատատեղի պահպանման և ստաժի հաշվարկման երաշխիքը, ինչպես նաև աշխատանքի վարձատրության հավելյալ հնարավորություն նախատեսել:

Նախագծի ընդունումը միաժամանակ կապահովի ռազմական դրություն հայտարարված լինելու ժամանակահատվածում պետական և տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների, կազմակերպությունների, ինչպես նաև ռազմական դրությամբ պայմանավորված որևէ ոլորտի պետական կառավարման լիազոր մարմնի կառավարմանն անցած կազմակերպությունների և հիմնարկների աշխատանքի անխափան իրականացումը` հնարավորություն տալով վերջիններիս անհրաժեշտության դեպքում հետ կանչել արձակուրդում գտնվող աշխատողներին` առանց վերջիններիս համաձայնությունը նախապես ստանալու: Նախագծերն ավելի մանրամասն կքննարկվեն ըստ օրակարգի հարցերի: Շնորհակալություն:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում: Տարոն Սիմոնյան: Էդմոն Մարուքյան, դուք էլ եք հանո՞ւմ: Չկան հարցեր, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը, պրն Բադասյան: Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում: Գևորգ Գորգիսյան:

 Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, ճիշտն ասած, ես որոշ մտավախություններ ունեմ՝ առաջին նախագծի հետ կապված, և չեմ հասկանում դրա անհրաժեշտությունը: Ինչպես հասկանում ենք, սա որպես վերջերս հրապարակված Կառավարության որոշմանը սատարող նախագիծ է գալիս, բայց խնդիրներ են առաջանում: Մենք առանց այն էլ ունենք փխրուն համերաշխության մթնոլորտ, որ ձևավորվել է: Եկեք դա պահպանենք և ոչ մի քայլ չանենք, որ դա որևէ կերպ խաթարվի: Եկեք նախագծեր չբերենք, որոնք կարող է կասկածներ առաջացնեն, որովհետև, կարծում եմ` մենք թաքցնելու ոչինչ չունենք հանրությունից: Իհարկե, ապատեղեկատվություն տարածելը, սուտ լուրեր տարածելը, պետության դեմ արված քայլերը պետք է պատժվեն, բայց եկեք քննադատության մակարդակն արգելելու որոշումներ չկայացնենք, որովհետև դա վատ տեղ է տանում, և դա կասկածներ է ծնելու մեր հանրության շրջանում:

Ես կարծում եմ, որ այս նախագիծը ժամանակավրեպ է, և չարժեր նույնիսկ բերել, որովհետև, իրոք, մենք այս նախագծով հանրությանը սխալ ուղերձներ կարող ենք հղել, և ես չեմ ուզում, որ մենք նույնիսկ անցնենք նախագծի բովանդակային քննարկմանը` հասկանալու այնտեղ խնդիրներն ու թերությունները, որովհետև դա կրկին կտանի բանավեճերի, որն այսօր մեզ պետք չէ: Մենք ունենք ձևավորված փխրուն, բայց ունենք համերաշխության մթնոլորտ, եկեք դա պահպանելով գնանք առաջ, թափանցիկ աշխատելով գնանք առաջ, չվախենանք քննադատությունից, նաև պատմությունից դասեր քաղենք, որովհետև առաջին արցախյան պատերազմը հաղթելուն մեզ չի խանգարել որևէ քննադատություն, եթե չի օգնել: Շնորհակալություն:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եզրափակիչ ելույթի իրավունք ունեք, պրն նախարար: Շատ լավ: Ըստ այդմ՝ քվեարկում ենք որոշման նախագիծը:

Քվեարկության է դրվում 2020 թվականի հոկտեմբերի 9-ին գումարված ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգային հարցերի քննարկման հատուկ ընթացակարգի վերաբերյալ ԱԺ որոշման նախագիծն ընդունելու մասին հարցը: Քվեարկություն:

Կողմ` 75

Դեմ` 0

Ձեռնպահ` 0

Որոշումն ընդունվել է:

Այժմ կարող ենք անցնել օրակարգային հարցերի քննարկմանը:

Քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացրած՝ «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» և կից ներկայացրած օրենքների նախագծերի փաթեթն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող` արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյան:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարգելի գործընկերներ, Կառավարությունը, ինչպես արտակարգ դրության ժամանակահատվածում, այնպես էլ ռազմական դրության ժամանակահատվածում ամբողջությամբ թափանցիկ գործելաոճ ունի: Հանրությունից, ի տարբերություն մեր հակառակորդի, որևէ տեղեկատվություն չի թաքցվում, և այս նախագծերի իմաստը որևէ կերպ հանրության համերաշխությունը խաթարելը չէ, այլ, ընդհակառակը, այդ համերաշխության դեմ ոտնձգող որոշ ուժերի, գործիչների կամ անհատների կեղծ տեղեկությունների տարածումը, խուճապ առաջացնող տեղեկությունների տարածումը, և ընդհանրական ձևակերպելով, հակապետական գործունեությունը կանխարգելելն է:

Ըստ այդմ՝ ձեր քննարկմանն եմ ներկայացնում «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին», «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին», «Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին» և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին» օրենքների նախագծերը:

Ինչպես արդեն նշեցի, օրենսդրության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ռազմական դրության ընթացքում միջոցառումներն ապահովելու տեսանկյունից մի շարք իրավահարաբերություններ կարգավորված չեն, և նախագծերի փաթեթով առաջարկվում է ամբողջականացնել և հստակեցնել ռազմական դրության իրավական ռեժիմը խախտելու դեպքում պատասխանատվության միջոցների շրջանակը: Մասնավորապես. ռազմական դրության իրավական ռեժիմի բովանդակությունը կազմող՝ օրենքով նախատեսված սահմանափակումների չպահպանման կամ միջոցառումների խախտման համար նախատեսվել են վարչական պատասխանատվության միջոցներ: Ըստ այդմ՝ վարչական պատասխանատվություն է սահմանվում` ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի, ֆինանսատնտեսական գործունեության, ապրանքների շրջանառության, պարետային ժամի, կարծիքի արտահայտման ազատության սահմանափակումները խախտելու դեպքում, անհետաձգելի աշխատանքներին սահմանված կարգով ներգրավվելուց կամ տրանսպորտային միջոց տրամադրելուց հրաժարվելու դեպքում, ռազմական դրության ժամանակ գործադուլներ, հավաքներ կազմակերպելու, մասնակցելու և կազմակերպությունների գործունեությունը դադարեցնող կամ կասեցնող այլ միջոցառումների արգելքը խախտելու համար, կազմակերպությունների կողմից առաջնահերթ կատարման ենթակա առաջադրանքները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար, ռազմական դրության իրավական ռեժիմն ապահովող մարմինների գործունեությունը խոչընդոտելու համար: Պատասխանատվության առավել մեծ չափ է նախատեսվում սահմանված արարքներից որևէ մեկը վարչական տույժ նշանակելու օրվանից հետո կրկին կատարելու համար, իսկ կազմակերպության կողմից որոշակի սահմանափակումները վարչական տույժ նշանակելու օրվանից հետո կրկին կատարելու համար որպես տույժ նախատեսվում է տնտեսական գործունեության կասեցումը:

Առաջարկվող նախագծով սահմանվել են նաև վարչական պատասխանատվություն կիրառելու համար պատասխանատու մարմինները: Այդ մարմիններն են` ոստիկանությունը, առողջապահական, սննդամթերքի, անվտանգության, շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինները:

Հարկ է նաև նկատել, որ, օրինակ` եթե Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգիրքը հստակ կանոնակարգում էր արտակարգ դրության ընթացքում միջոցառումները խախտելու համար նախատեսված պատասխանատվությունները, ապա ռազմական դրության դեպքում դա բաց էր մնացել: Ըստ այդմ՝ առհասարակ, անհրաժեշտություն էր նման կարգավորումներ ունենալը:

Երկրորդը. առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեցող արարքների կատարման դեպքում նախատեսվելու է քրեական պատասխանատվություն: Առաջարկվում է քրեական պատասխանատվություն նախատեսել.

Առաջինը. ռազմական դրության գործողության ընթացքում սահմանված միջոցառումները և ժամանակավոր սահմանափակումները խախտելու, ռազմական դրության իրավական ռեժիմն ապահովող մարմինների և ուժերի գործունեությանը խոչընդոտելու համար, եթե դրանք անզգուշությամբ առաջացրել են մարդու մահ կամ այլ ծանր հետևանքներ:

Երկրորդը. ռազմական դրության իրավական ռեժիմի կանոնների խախտման արդյունքում կասացված գործունեության իրականացումը շարունակելու համար:

Երրորդը. ռազմական դրության ընթացքում տեղեկությունների հրապարակման կամ տարածման գործող կանոնները խախտելու համար, եթե այդ արարքը վնաս է պատճառել պետության անվտանգության շահերին:

«ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին» օրենքի նախագծով փորձ ենք արել՝ կարգավորել այն հարաբերությունները, երբ բողոքարկման ընթացքում վարչական ակտի կատարումը կասեցվում է, և մենք մի շարք բացառություններ ունենք: Բացառությունների թվին ենք նաև դասում այն իրավիճակը, երբ ռազմական դրության ընթացքում է համապատասխան միջոցառումը խախտելու համար վարչական ակտն ընդունվել, որպեսզի դրա բողոքարկումը չկասեցնի կատարումը, հակառակ դեպքում կիմաստազրկվի ռազմական դրության ընթացքում նման պատասխանատվության սահմանումը, քանի որ մշտապես դրանք բողոքարկման դեպքում կասեցված կհամարվեն:

Ամփոփելով, փաթեթով առաջարկվող կարգավորումների միջոցով հնարավոր կլինի լիարժեք ապահովել ռազմական դրության իրավական ռեժիմը, ռազմական դրություն հայտարարելու մասին Կառավարության որոշմամբ սահմանված սահմանափակումների պահպանումը և միջոցառումների իրականացումը: Շնորհակալություն:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում: Արկադի Խաչատրյան:

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Պրն նախարար, հարցս հետևյալը կլինի: Նախ` ասեմ, որ իհարկե, ենթադրությունը և ընկալումը ճիշտ է, որ ռազմական դրության պայմաններում կարգապահությունը պետք է լինի շատ ավելի խիստ, մարդիկ պետք է լինեն ավելի կազմակերպված: Այդուհանդերձ, ինձ հետաքրքրում է ձեր կարծիքը. օրինակ` ո՞ր քայլերն են, որ ավելի են նպաստում այդ կազմակերպվածությանն ու կարգապահությանը: Օրինակ` կո՞չը քաղաքացիներին, որ գիտեք, մի արեք այս, այս, այս բաները, որովհետև դրանով կվտանգենք մեր երեխաների անվտանգությունը, թե՞ կոչը, որ եթե այսինչ բանն անես, ես քեզ կտուգանեմ 1 միլիոնով, իսկ եթե կրկնես` 2 միլիոնով: Սա՝ առաջին հարցադրումը:

Երկրորդը. առհասարակ, ճիշտ պահն ընտրելը. եթե դա լիներ ընդհանուր փաթեթով, ժամանակին, ռազմական դրության ռեժիմի օրենքի ընդունման, դրա ապահովման հետ միասին նաև Վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի փոփոխությունը, այլ ընկալում կլիներ: Այս պահին, երբ բացառիկ միասնական է այսօր ժողովուրդը, ինչպես երբևէ, արդյո՞ք ճիշտ պահն է, ի՞նչ մեսիջներ ենք սրանով ուղարկում և որքանո՞վ են դրանք տեղին այսօր:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն պրն Խաչատրյան, հարցերի համար: Նախ` «Ռազմական դրության իրավական ռեժիմի մասին» օրենքի հիման վրա Կառավարության որոշում է ընդունվել, որով ռազմական դրություն հայտարարելու մասին որոշում է ընդունվել: Բնականաբար, խոսք չէր կարող լինել փաթեթային լուծումների մասին, որովհետև սրանք օրենքի կարգավորման առարկա են:

Ինչ վերաբերում է կրկին նշված միասնականության խաթարմանը կամ միասնականության մթնոլորտին վնաս հասցնելուն, ես ճիշտ հակառակն եմ կարծում, որ սա միտված է մեր հանրության տարբեր շրջանակների միջև այդ միասնականության ոգին պահպանելուն, որովհետև, եթե առանձին անհատներ են հայտնվում, որոնք այնպիսի տեղեկություններ են տարածում կամ այնպիսի գործողություններ են կատարում, որը վտանգում է ձեր նշած` մեր զինվորների կյանքը, անվտանգությունը, կարծում եմ` պետությունը գործուն միջոցներ պետք է ունենա` կանխարգելելու, բացահայտելու և պատասխանատվության ենթարկելու նման դեպքերի համար: Իմ կարծիքով` ձեր նշած երկուսն էլ օգտակար են, այսինքն` թե´ կոչերը, թե´ պատասխանատվություն ունենալու գործուն միջոցներ ունենալը:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանք:

 Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն նախարար, մեկնաբանությունների համար: Իհարկե, ընդունում եմ, որ շատ դեպքերում նաև պատժելիության և պատասխանատվության միջոցների ապահովումն ու կիրառումը նպաստում է կարգապահության ավելացմանը, բայց ազգային-ազատագրական զգացմունքային և զարթոնքի այս ֆոնին մարդկանց գիտակցաբար, կամավոր քայլերը և այն երևույթները, որոնց մենք այսօր ականատես ենք լինում, ավելորդ վարչարարությունը, դուք պատկերացրեք, որ նաև սկսվեն հերթապահություններ, ոստիկանության այցեր, ակտիվություններ, այս պարագայում կամավորը, կոչը և այդ զգացմունքային ֆոնը շատ ավելի արդյունավետ են լինում, քան խստացումները: Դրա համար, լուծումը, իմ կարծիքով, շատ նուրբ բալանսի մեջ է, և ճիշտ պահն ընտրելն է:

Արդյո՞ք, նորից եմ այդ հարցս տալիս, դուք համարում եք, որ այս փաթեթի ընդունումը նպաստում է այսօր այս միջավայրին, որ մենք ունենք:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Պրն Խաչատրյան, պարզ պատասխանեմ ձեր հարցին: Եթե մենք ունենք կարգավորում, այսինքն` օրինակ՝ մինչև արտակարգ դրություն հայտարարելը, մենք Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում ունեինք հոդված, որը կարգավորում էր արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը խախտելու մի շարք արարքների դեպքում պատասխանատվություն: Մենք ռազմական դրության դեպքում, առհասարակ, չունեինք նման կարգավորում, այսինքն` եթե ձեր ասած այս ֆոնն էլ մի պահ մոռանանք, սա բացարձակ անհրաժեշտություն է, որովհետև այդ մասն օրենսդրությունից, առհասարակ, բաց էր մնացել:

Բացի դա, ես կարծում եմ, այստեղ բոլորս կհամաձայնենք, որ չի կարող օրինակ` իրավիճակ լինել, որ այնպիսի կեղծ տեղեկություն, օրինակ եմ ասում, տարածեն, որի հետևանքով որևէ բնակավայրի անվտանգություն կխաթարվի կամ որևէ զինծառայողի անվտանգությունը կխաթարվի, խուճապ կառաջացվի:

Եվ դրա համար շատ կարևոր է ռազմական դրության ընթացքում կարգապահության պահպանումը, բացառապես, պաշտոնական տեղեկատվական աղբյուրներից օգտվելը, որովհետև թշնամին էլ քնած չէ, և ամեն ինչ անում է, և դուք բոլորդ էլ տեսնում եք, սոցիալական ցանցերում այդ խուճապային տրամադրություններն առաջացնելու համար: Ես կարծում եմ, որ մենք չպետք է թողնենք, որ առանձին անհատներ ձեր նշած միասնականությունն ու միասնականության ոգին խաթարեն:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Տարոն Սիմոնյան:

 Տ.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Ընդհանուր առմամբ, կիսելով պրն Խաչատրյանի մտահոգությունը, ես հարցս շարունակեմ: Տեսեք, պրն նախարար, նույն Քրեական օրենսգրքում մենք արդեն իսկ ունենք մի քանի հոդվածներ, որոնք վերաբերում են արծարծվող խնդրին, և դրանք էլ որ օգտագործենք, կարծես, խնդիրը լուծվում է: Դուք ձեր առաջարկած հոդվածներում, որ ներմուծում եք Քրեական օրենսգիրք, գրում եք՝ «կանոններ խախտելը», իսկ կանոնները, ըստ էության, սահմանվում են Կառավարության կողմից սահմանված որոշումներով, չէ՞, և տվյալ պարագայում ռազմական դրություն հայտարարելու վերաբերյալ որոշման մեջ: Այդ որոշման մեջ էլ մեկ այլ փոփոխություն ենք կատարել, որտեղ հղում եք կատարում քննադատող ելույթներ կամ ինչ-որ կերպ պետական պաշտոնատար անձանց ելույթները հերքող տեղեկատվություն պարունակող հաղորդումների հրապարակմանը: Ես ուզում եմ հասկանալ՝ տվյալ պարագայում Քրեական օրենսգրքում առկա հանցակազմը հատո՞ւկ սուբյեկտ է ենթադրում, այսինքն` սա վերաբերում է միայն լրատվական միջոցների՞ն, որովհետև հղումը գնում է Կառավարության որոշմանը, իսկ Կառավարության որոշումն այդպիսի կարգավորում է տալիս, թե՞ բոլորին, ով կհամարձակվի որևէ քննադատական ելույթ ունենալ պետական որևէ մարմնի իրականացրած քաղաքականության շրջանակներում:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Սիմոնյան։ Քրեական օրենսգրքի կարգավորումը շատ հստակ է, այսինքն` մենք գործ ունենք, նախ` եթե ընթերցեք 307 պրիմ 4 հոդվածը՝ ռազմական դրության ընթացքում տեղեկությունների հրապարակման կամ տարածման գործող կանոնները խախտելը. «եթե այդ արարքը վնաս է պատճառել պետության անվտանգության շահերին»: Չի բացառվում, որ առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում այս «եթե» հատվածից հետո մենք ավելի հստակ ձևակերպում առաջարկենք, «էական վնաս է պատճառել պետության կազմակերպություններին կամ անձանց շահերին», այդպիսի ձևակերպում ընդունենք, որ ավելի տարածված է Քրեական օրենսգրքում։ Բայց շատ հստակ է, հա՞, հետևանքներ պետք է առաջանան, այսինքն` ուղղակի քրեական պատասխանատվության մասին խոսք լինել չի կարող և վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արդեն կարգավորումներն ավելի վերաբերելի են ձեր ասած դեպքին, ձեր արձագանքից հետո կներկայացնեմ այդ կարգավորումները, որտեղ 5-րդ և 6-րդ մասում հստակ տարանջատված են լրատվական գործունեություն իրականացնողի կողմից և լրատվական գործունեություն չիրականացնող անձանց կողմից նման խախտում թույլ տալը։

 Տ.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Ես ոնց հասկացա, Քրեական օրենսգրքում առկա հոդվածը, բնականաբար, նյութական հանցակազմ է, այսինքն` հետևանք պետք է առաջանա` ո՞ր քրեական պատասխանատվությունն է առաջանում։ Բայց սուբյեկտն ընդհանուր սուբյեկտ է, և քանի որ այդ օրենսգրքում ընդհանուր կանոնների է հղում տալիս, օրինակ` ես` որպես իրավաբան, նաև ենթադրում եմ, որ Կառավարության որոշման մեջ առկա որոշակի կանոններին ևս հղում կատարվում է։ Եթե չի կատարվում և եթե միայն Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում առկա զանցակազմերն են վերաբերում Կառավարության որոշման առկա կանոններին, այստեղ տարանջատում պետք է մտցնենք, որպեսզի մենք հասկանանք` վարչականը վերաբերում է, օրինակ` բացառապես զանգվածային լրատվության միջոցներին, քրեականը վերաբերում է բոլորին։

Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Պրն Սիմոնյան, վարչականով կա երկու պատասխանատվություն, մեկը լրատվական գործունեություն իրականացնողի համար է նախատեսված, մյուսը` լրատվական գործունեություն չիրականացնող անձի կողմից նույն խախտումը կատարելու համար։ Պատասխանատվության տարբեր միջոցներ են, որովհետև կարծում եմ` մեզ համար տարբերություն չկա, թե ում արարքի հետևանքով կառաջանա։ Իհարկե, այստեղ պատասխանատվության աստիճանը տարբեր է։

Այո, քրեականով հատուկ սուբյեկտ նախատեսված չէ, և, եթե ես ճիշտ հասկացա ձեր հարցի ենթատեքստը, արդյո՞ք Կառավարության որոշման կանոնների վրա հղում կատարվելու է, մենք նույն վեճը պետք է ունենանք, ինչ արտակարգ դրության դեպքում, և պետք է անդրադառնանք ռազմական կամ արտակարգ դրություն հայտարարելիս հիմնական իրավունքների և ազատությունների սահմանափակման սահմանադրաիրավական կարգավորումներին, որի դեպքում լրիվ հատուկ ռեժիմի հետ գործ ունենք և այդ կարգավորումները կրկին պետք է քննարկենք իրար հետ։ Մեր դիրքորոշումը չի փոխվել, ինչպես արտակարգ դրության, այնպես էլ ռազմական դրության դեպքում Կառավարությունը Սահմանադրությամբ նախատեսված հստակ լիազորություն ունի և դրա շրջանակներում իրավասու է այդպիսի կարգավորումներ ընդունել։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-էդմոն Մարուքյան։

 Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Պրն նախարար, նորից նույն ձևակերպման մասին եմ հարց տալու։ Տեսեք, Կառավարության նոր լրացված որոշումը. նշված է, որ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պաշտոնատար անձանց գործողությունները քննադատող, հերքող, դրանց արդյունավետությունը կասկածի տակ դնող կամ որևէ այլ կերպ արժեզրկող հաղորդումների հրապարակումն արգելվում է։

Նախ` էլի անհասկանալի է, թե ում է վերաբերում։ Բայց եթե անգամ ասեք` ԶԼՄ-ներին է վերաբերում, որովհետև հաղորդումներ կամ անձանց, այստեղ հարց է առաջանում. այսինքն` երբ մենք մարդկանց մտածելու դեմ ենք արդեն գործում, մտածելու ազատությունն ենք ուզում սահմանափակել, սրանով ի՞նչ ենք ուզում ցույց տալ: Օրինակ` եթե մեկն ակնհայտ տեսնում է, որ մի պետական պաշտոնատար անձ տեղական ինքնակառավարման մակարդակում կամ պետական կառավարման մակարդակում ինչ-որ բան է անում, որն ակնհայտ խնդրահարույց է, ինքն էլ հասկանում է, որ դա խնդրահարույց է, չպետք է քննադատի, հա՞, ու դա հետագայում պոստ ֆակտում պրոբլեմ առաջացնի, պոստ ֆակտում խոսի դրա մասին, հա՞: Ինչի՞ համար է սա արվում, էլի։ Օրինակն էլ բերեցի, որ դուք օրինակով...

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Մարուքյան։ Ես հստակ նաև պրն Սիմոնյանի հարցին պատասխանեցի, որ հատուկ սուբյեկտ սահմանված չէ։Այսինքն` բոլոր այն անձինք, ովքեր նման արարք կկատարեն, հնարավոր է քրեական պատասխանատվության ենթարկել, բայց, միաժամանակ, ես շատ հստակ արձանագրեցի, որ նյութական հանցակազմի հետ գործ ունենք, այսինքն` հետևանք պետք է առաջանա։ Իրավակիրառ պրակտիկայում բոլոր օրինակները կարող են պատշաճ իրավական գնահատականի արժանանալ։

Մեկ այլ օրինակ կարող է լինել, երբ խուճապային տրամադրություններ են տարածում, օրինակ` որևէ հրամանատարի կամ գերագույն հրամանատարի հասցեին այնպիսի քննադատություն է հնչում և այնպիսի սխալ տեղեկություններ են տարածում` վերջինիս հայտարարության հետ կապված, որը, օրինակ` կարող է առաջացնել բնակավայրի ռմբակոծում կամ բնակավայրից տարհանում, որի արդյունքում անմիջական վտանգի են ենթարկվում բնակիչների կյանքն ու առողջությունը։ Այսինքն` օրինակները կարող են տարբեր լինել, դրա համար էլ նյութական հանցակազմի հետ գործ ունենք, որը հստակ հետևանք է սահմանել պետության անվտանգության շահերի տեսանկյունից։ Ինչպես նշեցի, նաև առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում հնարավոր է, որ առաջարկենք էլ ավելի հստակ բնորոշում` էական վնաս է պատճառել անձանց, կազմակերպությունների, պետության, շահերին։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Արձագանք։

 Է.ՄԱՐՈՒՔՅԱՆ

-Պրն նախարար, մտահոգությունս այն է, որ սա կարող է ավելի շատ անվստահություն սնուցել, քան ինչ-որ խնդիր լուծել, որովհետև խուճապից խուսափելու համար ամենալավ զենքը ճշմարտությունն անդադար ասելն է, անդադար ճիշտ տեղեկություն տալն է։ Եթե մեկն ինչ-որ բան սուտ է ասում, այդ սուտը շատ արագ երևալու է, բայց երբ պաշտոնական տեղեկատվությունը եղավ սուտ, ու ինչ-որ մեկն ասաց՝ չէ, տենց չէ, իրենն է գերակայելու։ Հետևաբար` ցանկացած սուտ լուրից խուսափելու համար մենք պետք է տանք ճիշտ լուր, ինքն ուրիշ լուծում չունի, արգելելով այս հարցերը մենք չենք լուծելու։ Իմ մտավախությունն այն է, պաշտոնական տրամադրվող տեղեկատվության հետ կապված այս քննարկումից հետո, այս որոշումն ընդունելուց հետո մենք կարող ենք խնդիրներ ունենալ։ Մինչ այս պահը մարդիկ, կներեք արտահայտությանս համար, մենք բոլորս աչքերս փակ հավատում ենք։ Բայց հիմա, այս նախագծով մենք կասկածի տակ ենք դնում այդ տեղեկատվությունը։ Սա է մեր մտահոգությունը, դրա համար ենք ասում` այս նախագիծը հանեք, այն մյուսը քննարկենք, որովհետև այստեղ անգամ սրա քննարկումը, ես կարծում եմ` պետք չէ:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Մարուքյան։ Շատ լավ պատկերացնում եմ ձեր մտահոգությունը, բայց սա դրա մասին չէ, և Կառավարությունը չի պատրաստվում իր գործելաոճը որևէ կերպ փոխել։ Վերջին շրջանում բոլորս հետևում ենք սոցցանցերում առկա տեղեկատվությանը, այդ թվում` կեղծ տեղեկություններին, այդ թվում ականատես ենք եղել, որ ակնհայտ սադրիչ տեղեկություններ են տարածվել, որոնք, այո, հերքվել են, բայց այդտեղ ձեզ հետ համաձայն չեմ, որովհետև մինչև հերքումը դրանք լայնորեն տարածվել են։ Այսինքն` այնպիսի տեղեկություններ են հայտնվում, որով չի բացառվում, որ նաև թշնամական երկիրն է զբաղվում ՀՀ-ում, ի՞նչ անենք, պատասխանատվության գործուն միջոցներ չունենա՞նք այդ դեպքերի համար։ Սա հանրային համերաշխությունը կամ տարբեր ուժերի միջև համերաշխությունը խաթարելու մասին չէ կամ Կառավարության գործելաոճը փոփոխելու մասին չէ։ Սա այն անհատական դեպքերի մասին է, երբ դիտավորությամբ այդպիսի տեղեկություններ են տարածվում` բազմաթիվ հորդորներից հետո, որ խնդրում ենք բացառապես պաշտոնական լրահոսից օգտվել և այլն։ Իսկ մնացած կարգավորումները վերաբերում են այն պարզ իրավիճակին, երբ, ինչպես նշեցի, ուղղակի, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում չկար հոդված, որը կարգավորում է ռազմական դրության դեպքում միջոցառումների խախտման հետևանքները։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Նիկոլայ Բաղդասարյան։

 Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Պրն նախարար, տերմինաբանության հետ կապված մի քանի հարց ունեմ։

Որպես հետևանք, գրված է. «որն անզգուշությամբ առաջացնում է մարդու մահ կամ այլ ծանր հետևանքներ»։ «Այլ ծանր հետևանքներ» տերմինը մի շարք հոդվածներում նախատեսվում է, իր մեջ չի ընդգրկում միջին և թեթև ծանրության մարմնական վնասվածքները։

Առաջին դիտարկումից ստացվում է, որ, ոնց որ, բաց ենք թողել միջին ծանրության և թեթև մարմնական վնասվածքի ստացումը և «այլ ծանր հետևանքներ» տերմինը բավականին անորոշ է, որպեսզի ակնկալելի լինի, թե ինչ հետևանքների դեպքում է առաջացնում հանցակազմը։

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար, պրն Բաղդասարյան։

Խնդիրը հետևյալն է. դա ոչ թե բացթողում է, այլ հետևանք է, այսինքն` քրեաիրավական պատասխանատվության միջոցը կիրառելու դեպքում նախատեսված է նյութական հանցակազմի կոնկրետ այդ հետևանքը` մարդու մահ կամ այլ ծանր հետևանքներ։ Ինչպես դուք նշեցիք, իրավակիրառ պրակտիկայում շատ տարբեր է ծանր հետևանքների որակումը և շատ տարբեր չափանիշներից է բխում։

Եթե կունենաք առաջարկներ, որ կարծում եք` նաև այլ հետևանքներ պետք է նախատեսենք, պատրաստ ենք քննարկել։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Ներողություն։

 Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

-Մեկ էլ, պրն նախարար, կցանկանայի, որ քննարկեիք` «այլ» տերմինը հանելը, թեպետ այդ տերմինը՝ «այլ ծանր հետևանքներ» հաճախակի օգտագործվում է Քրեական օրենսգրքում, սակայն կարծում եմ, որ «այլ» տերմինը հանելու դեպքում ավելի հստակեցում կմտնի։ Շնորհակալություն։

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն Բաղդասարյան։ Ինչպես նշեցի, կարող ենք քննարկել, բայց նկատի ենք ունեցել, որ քրեական պատասխանատվություն կարող է առաջանալ որոշակի համարժեք արարքների դեպքում։ Այսինքն` եթե ասում ենք` մահ և այլ ծանր հետևանքներ, ակնհայտ է, որ ինչ-որ օրենքով պաշտպանվող բարիքից ցածր հատվածը նկատի չենք ունեցել։ Բայց կրկին պատրաստ ենք քննարկել։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն, պրն նախարար, հարցերի ժամանակը սպառվեց, խնդրում եմ զբաղեցնել ձեր տեղը։

Հերթագրում մտքերի փոխանակության համար։ Արսեն Միխայլով։

 Ա.ՄԻԽԱՅԼՈՎ

-ԱԺ մեծարգո նախագահություն, հարգելի գործընկերներ, սիրելի ժողովուրդ, Հայաստանի ասորական համայնքն առաջին օրվանից, երբ ադրբեջանաթուրքական տեռորիստական դաշինքը հարձակվեց Լեռնային Ղարաբաղի վրա, եղել է հայ ժողովրդի կողքին և ամեն պահ՝ թե՛ իր կամավորականներով, թե՛ տարհանված ժողովրդին օգնելով և մյուս հարցերով, եղել են իրար կողքի և հասել են մեկը մյուսի խնդիրներին։ Ես կուզենայի, ուղղակի, նշել, որ ոչ միայն այսօր ենք մենք իրար կողքի, այլ դարերից եկած այս բարեկամությամբ միասնական մենք անցել ենք` տարբեր ցեղասպանություններով, նույն ձեռագրով` թուրքական, և եղել ենք իրար սատարող։ Ուստի, կուզենայի նշել, որ ամբողջ աշխարհի ասորական հանրությունը միշտ իր ձայնն է բարձրացրել և սատարել է հայ ժողովրդին այս դժվար օրերին։

Ես կուզենայի նշել, որ մեր հայրենակիցները ՌԴ-ից, և հիմնականում Հայաստանից դուրս եկած մեր ասորական համայնքի ներկայացուցիչները միշտ եղել են մեր կողքին և մոտ օրերս իրենց ներդրումն են արել` օգնելով մեր բանակին, մեր զինվորներին։ Ուստի, կուզեմ ասել, որ Ռոստով, Կրասնոդարի, Կրիմսկ քաղաքների ասորական համայնքների կողմից և մեր Հայաստանի ասորական համայնքի կողմից մի սիմվոլիկ գումար՝ մոտ 6000 դոլար է փոխանցվել հիմնադրամ։

Ես կուզենայի ասել նորից ու նորից, որ մենք միշտ միասնական ենք և միասնական կլինենք։ Ուզում եմ ասել, որ մենք հաղթելու ենք։ Շնորհակալություն։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Գևորգ Գորգիսյան։

 Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Պրն Բադասյան, ես, ուղղակի, չհասցրեցի հարց տալ, փորձեմ այսպես ձևակերպել։ Նայեք, Կառավարության որոշման մեջ այսպես է ձևակերպված. «Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պաշտոնատար անձանց ռազմական դրության իրավական ռեժիմի ժամանակ գործողությունները (այդ թվում` ելույթները, հրապարակումները) քննադատող, հերքող, դրանց արդյունավետությունը կասկածի տակ դնող կամ որևէ այլ կերպ արժեզրկող հաղորդումներն ու հրապարակումներն արգելվում են»: Ինչպես հասկացանք, սա վերաբերում է բոլոր անձանց։ Հիմա, դուրս է գալիս, որ, օրինակ` մենք գիտենք, որ ԱԻՆ-ն արդեն երկար ժամանակ հայտարարում է, որ տագնապի դեպքում պետք է գնալ թաքստոցներ, բայց քաղաքապետարանը որևէ բան չի անում՝ թաքստոցների տեղը մարդկանց ցուցադրելու, իրազեկելու համար: Հիմա, եթե ես քննադատում եմ քաղաքապետի ինչ-որ բան չանելը, ես պիտի ենթարկվեմ պատասխանատվության: Կամ եթե այստեղ գրված է` պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից մեկը հայտարարում է, որ, օրինակ` զորքը չունի զրահաբաճկոն, ես ասում եմ` չի կարելի այդպես բան հրապարակել, էլի ես պիտի ենթարկվեմ պատասխանատվությա՞ն: Չի կարելի, պարոն Քոչարյան, չի կարելի։ Բայց այստեղ գրված է, որ եթե ես քննադատեմ այդ հայտարարությունը, ես պիտի ենթարկվեմ պատասխանատվության (խոսում են դահլիճում)։ Ո՞վ պաշտոնատար անձ չէ։ Ես ասում եմ` եթե այդպիսի հայտարարություն անում է պաշտոնատար անձը, ես քննադատեմ, դուրս է գալու` ես պիտի պատասխանատվության ենթարկվեմ ըստ այս Կառավարության որոշման։ Խնդրում եմ պարզաբանումներ տալ, պրն Բադասյան, որովհետև սա լուրջ խնդիրներ կարող է առաջացնել։ Մենք, փաստորեն, ցանկացած գործողություն քննադատելն արգելում ենք, դա կարող է ունենալ վատ հետևանքներ։

Ես ձեզ ամենաշատ, ամենակոշտ քննադատողներից մեկն եմ եղել, իմ վերջին ելույթը եղել է ամսի 28-ին, երբ առաջարկել եմ փակ նիստ անել, քննարկել` ի՞նչ է կատարվում, ու մեկ էլ՝ այսօր բերել եք այս նախագիծը, որ ասում եք` պիտի արգելենք, ընդհանրապես, քննադատությունը։ Խնդրում եմ այս հարցերին պարզաբանում տալ, պրն Բադասյան, թե ոնց է մեկնաբանվելու Կառավարության այս որոշումը և, ի վերջո, ով է պատասխանատվության ենթարկվելու։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Անի Սամսոնյան։

 Ա.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ

-Պրն Բադասյան, ես ևս ձեզ երկու հարց ունեի։ Առաջինը վերաբերում է Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենքի նախագծում փոփոխություններ կատարելուն։ Ձեր ուշադրությունն եմ հրավիրում 5, 6, 7 կետերին։ 5-ը վերաբերում է լրատվական գործունեություն իրականացնողին, պատասխանատվություն է սահմանվում նրա համար 700-ապատիկից մինչև 1000-ապատիկի չափով, մյուսը` լրատվական գործունեություն չիրականացնողին, և պատասխանատվությունն աշխատավարձի 300-ապատիկից մինչև 7000-ապատիկի չափով է։ Սակայն 7-րդ կետում այդ տեղեկությունների հրապարակման կանոնները խախտելը, չվերացնելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում` երկուսի համար էլ 1500-ապատիկի չափով։ Արդյո՞ք այստեղ համաչափության խնդիր չկա, խնդրում եմ այս հարցին պատասխանել։

Եվ ուզում եմ վերահաստատել գործընկերոջս այն մտահոգությունը, որ, այո, մենք ունեցել ենք բարձրաստիճան պաշտոնյա, որը հայտարարություններ է արել մեր բանակի մարտունակության վերաբերյալ, նույնիսկ թվեր են հնչեցվել, և այնպիսի հայտարարություն է եղել, որը, ուղղակի, վնաս է հասցրել մեր բանակի պատվին և մարտունակությանը: Եվ ստացվում է, որ նրան բոլոր քննադատողները կարող են դառնալ թիրախ, իսկ այդ պաշտոնյան չի կարող դառնալ թիրախ, որովհետև ՀՀ-ում նրա խոսքն անքննադատելի է։ Սա մենք, իսկապես, պետք է հասկանանք, որովհետև ոչ մեկն անսխալական չէ, հատկապես, բարձրաստիճան պաշտոնյաները, ովքեր կարող են անել հայտարարություններ։

Եվ երկրորդը. առհասարակ, խնդիրների լուծման համար շատ կարևոր են քննադատությունները, առաջարկների վերհանումը։ Եվ եթե դուք գտնում եք, որ մենք պետք է դա սահմանափակենք, խնդրում ենք առաջարկել այլ մեխանիզմ, թե ինչպես մենք մեր դժգոհությունները և քննադատությունները կարող ենք տեղ հասցնել։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Կարեն Սիմոնյան։

Կ.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հարգելի գործընկերներ, իմ կարծիքով՝ ամսի 27-ից հետո պարզ է, որ այս դահլիճում քննարկվող ցանկացած նախագիծ պետք է վերաբերի առաջին հերթին մեր պաշտպանության բարձրացմանը, պետք է նպաստի մեր զինված ուժերի բարձրացմանը և պետք է նպաստի զինուժին և բանակին։

Պրն Բադասյան, հիմա այսպիսի մի հարց. առաջին հերթին ուզում եմ հասկանալ` կա՞ ազդեցության գնահատական որևիցե ձևով, այսինքն` ինչպես է ազդելու, վերջիվերջո, մեր պաշտպանունակության վրա, սա ինչ-որ կապ ունի՞ դրա հետ, ընդհանրապես։

Եվ երկրորդ հարցը. ուզում եմ, ձևակերպումների հետ հստակեցում մտցվեր։ Օրինակ` տեսեք, առաջինը` տուգանքների չափը. տարածումն էլի շատ մեծ է, այսինքն` 300-ապատիկից մինչև 700-ապատիկ և այլն, այսինքն` նրանց միջև եղած միջանկյալ հատվածը շատ մեծ է։ Ո՞վ է որոշում, ինչի՞ հաշվին պետք է 300-ապատիկ տուգանք լինի, այլ` 500-ապատիկ։

Եվ երկրորդը՝ ձևակերպումների հստակեցումը, օրինակ` խուճապ տարածող տեղեկություններ։

Հիմա օրինակի համար վերցնենք տեղեկությունը, որը հրապարակվել է պաշտոնական աղբյուրից, կարո՞ղ է առաջացնել խուճապ։ Եթե ես, օրինակ, ասում եմ, որ դա պետք չէ հրապարակել։ Օրինակ` առավոտյան հրապարակվեց տեղեկություն, որ Վարդենիսի շրջանում ոչնչացվել է թշնամու 7 անօդաչու սարք։ Հիմա, սա կարո՞ղ է ճանաչվել որպես խուճապ տարած տեղեկություն, և եթե ես դա, ուղղակի, պաշտոնական աղբյուրներից տարածեմ, դա նույնպե՞ս համարվի։ Այսինքն` ես ուզում եմ հասկանալ նաև ձևակերպումները, մենք հստակ հասկանանք` կարո՞ղ է առաջացնել խուճապ, թե՞ առաջացրել է խուճապ, ո՞րն է պատասխանատվության ենթարկվում։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արփինե Դավոյան։

 Ա.ԴԱՎՈՅԱՆ

-ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, ես ուզում եմ հասկանալ` մեր ընդդիմությունն այստեղ ինչպիսի քննադատություն է հնչեցնում այս նախագծի մասին, որովհետև բոլորս գիտենք, թե խոսքն ինչի մասին է։ Պատերազմի առաջին իսկ օրվանից մինչ այսօր ամբողջ մամուլը ողողված է ապատեղեկատվությամբ, ստահոդ լուրերով, ռազմաճակատից լուրերով, որոնք չեն համապատասխանում իրականությանը, ականատեսների պատմածներով, ինչ-որ սարսափելի պատմություններով, որոնք ազդում են բոլոր քաղաքացիների բարոյահոգեբանական իրավիճակի վրա, ու դուք այստեղ խոսում եք, թե ինչպիսի տուգանքներ պիտի լինեն, ինչը համաչափ է, ինչը համաչափ չէ։

Բոլորս լավ գիտենք, թե որ լրատվականներն ինչպիսի գործունեություն են ծավալում այս ընթացքում, ինչպիսի քայքայիչ գործողություն են տարածում։ Մեզ բողոքում են բազմաթիվ քաղաքացիներ` ասելով, որ այս մարդիկ ազդում են ամեն ինչի վրա, այս մարդիկ խաթարում են իրավիճակը, խաթարում են խաղաղությունը թիկունքում։ Սա տեղեկատվական պատերազմ է, և այստեղ մենք պետք է ձեռնարկենք խստագույն միջոցներ։

Կլինե՞ն նախագծի հետ կապված խնդիրներ, առաջինից երկրորդ ընթերցում կկատարվեն շտկումներ, սակայն այստեղ խոսել, որ սա խաթարում է հանրային համերաշխությունը… Սա չի խաթարում հանրային համերաշխությունը և ընդհանրապես դրա մասին չէ։ Պետք է բոլորս համարձակություն ունենանք և իրերը կոչենք իրենց անուններով։

Այս նախագիծը մեզ պետք է և այս նախագիծը կկարգավորի դաշտում տիրող իրավիճակը։ Շնորհակալություն։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Վահագն Թևոսյան։

 Վ.ԹԵՎՈՍՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, անկեղծ ասած, հարցի հնարավորություն չունեցա, այդ պատճառով մոտեցա ամբիոնին։ Պրն նախարար, իհարկե, կիսում եմ բոլոր այն մտահոգությունները, որոնք առիթ կամ պատճառ են հանդիսացել նման նախագիծ բերելու համար, բայց, այդուհանդերձ, որպես մեդիա ենթահանձնաժողովի նախագահ՝ 5-րդ և 7-րդ կետերի հետ կապված՝ մի երկու ճշգրտում ունեմ՝ ձեզնից ակնկալելու։ Մասնավորապես, 5-րդ մասը` լրատվական գործունեություն իրականացնողի կողմից կանոնները խախտելը. արդյո՞ք սա վերաբերում է նաև ՀՀ տարածքում գործունեություն ծավալող օտարերկրյա լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին։ Եթե ոչ, ապա ես կարծում եմ, որ մտահոգվելու տեղիք ունենք, որ կարող է ինֆորմացիոն դիսբալանս առաջանալ և լրատվության տեղական սպառողը ստիպված լինի դիմել օտարերկրյա լրատվամիջոցներին, և դրանք ոչ միշտ կարող են լինել, ինչ ասեմ, մեզ համար ցանկալի տեղեկատվության աղբյուրներ, այլ, ընդհանրապես, կարող են ոչ ճշգրիտ տեղեկատվության աղբյուր լինել։ Եթե այո, ապա այդ դեպքում 15-րդ մասով, որը նախատեսում է տնտեսական գործունեության դադարեցում չկատարելու դեպքում 5-րդ մասի պահանջները, դա ինչպե՞ս ենք կարողանալու իրականացնել, որովհետև հենց 15-րդ մասը հուշեց, որ 5-րդ մասը, գուցե, չի վերաբերում օտարերկրյա լրատվամիջոցներին։ Խնդրում եմ այս մասին մտածել ու, երևի, նաև քննարկենք, էլի։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հերիքնազ Տիգրանյան։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-ԱԺ հարգելի նախագահ, հարգելի գործընկերներ, այս նախագիծը քննարկելիս միշտ հաշվի առեք, թե մենք ի՞նչ իրավիճակում ենք այս նախագիծը քննարկում։ Մենք ունենք հայտարարված ռազմական դրություն, կա պատերազմական իրավիճակ, և մեր գործողությունները պետք է բխեն՝ այս հանգամանքից ելնելով։

Երեկվանից ես լսում եմ և՛ այս նախագծի, և՛ Կառավարության որոշման վերաբերյալ քննադատություններ, այն որոշման, որով լրացումներ են կատարվել ռազմական դրություն հայտարարելու մասին որոշման մեջ: Ես հասկանում եմ, որ խոսքի ազատությունը բարձր արժեք է, որ մենք նվաճել ենք այդ իրավունքը ժամանակի ընթացքում, բայց խոսքի ազատությունը բացարձակ իրավունք չէ, հետևաբար` այդ կոնվենցիոն իրավունքն անգամ ենթակա է սահմանափակումների՝ ելնելով օրենքով հետապնդվող իրավաչափ նպատակից։ 

Մենք այսօր ունենք ազգային անվտանգության, պաշտպանունակության խնդիր, և այս տրամաբանությամբ են թելադրված մեր գործողությունները:

Ինչ վերաբերում է պետական մարմիններին կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին քննադատելու հնարավորությունից իբր թե զրկելուն, ապա պետք է ասել, որ ռազմական դրության ժամանակ այդ մարմինների գործունեությունը վերածվում է ռազմական դրության աշխատանքային ռեժիմի, և նրանց գործողությունները միտված են երկրի պաշտպանունակությունն ամրապնդելուն։

Որևէ մեկը չի սահմանափակում այդ մարմինների գործողությունների վերաբերյալ առաջարկներ ներկայացնելու ձեր հնարավորությունը, բայց այլ բան է գործող պաշտոնական տեղեկատվությանը զուգահեռ ապատեղեկատվություն տարածելը՝ դրանից բխող վնասակար հետևանքներով։ Ընդամենը, սրա մասին է այս նախագիծը։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի ընդդիմադիր գործընկերներ, էս պահին էսպիսի իրավիճակ ունենք. հերթագրված հաջորդ պատգամավորն Անդրանիկ Քոչարյանն է, այնուհետև խմբակցությունների անունից ելույթներ, «Լուսավոր Հայաստան»-ից՝ Տարոն Սիմոնյան և «Իմ քայլ»-ից՝ կրկին Անդրանիկ Քոչարյան։ Ես առաջարկում եմ՝ հիմա հրավիրենք Տարոն Սիմոնյանին, հետո երկու ելույթը միասին խոսի Անդրանիկ Քոչարյանը։ Էդպիսի բաներ էլի արել ենք նախկինում՝ նաև ձեզ ընդառաջելով։ Տարոն Սիմոնյան։

 Տ.ՍԻՄՈՆՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, ես, ճիշտն ասած, չէի ուզում, որ էս նախագիծն էսպես քննարկվի, ինչ-որ հարցեր հնչեն, վերլուծություններ հնչեն և այլն։ Եվ շատ լավ կլիներ, եթե մենք էս նախագիծն աշխատակարգային կարգով քննարկում կազմակերպեինք, ինչն արել ենք բազմիցս՝ շատ նախագծերի հետ կապված, մինչև գիշերվա որ ժամը պետք է եղել, նստել, քննարկել ենք։ Ես էլ անձամբ և մեր խմբակցության յուրաքանչյուր պատգամավոր հայտարարել ենք, որ մեր ամբողջ ռեսուրսը ձերն է, օգտագործեք, մեր մասնագիտական ռեսուրսներն ինչքան կարող եք, մենք պատրաստ ենք, որ ժամին լինի, օրվա որ պահին լինի՝ մենք պատրաստ ենք։ Պարզապես, մենք պետք է էնպես անենք, որպեսզի նախագծերն անթերի լինեն, որովհետև էնպիսի իրավիճակում ենք գտնվում, որ մենք մեզ թերություն թույլ տալու հնարավորություն, առավել ևս, շքեղության իրավունք չունենք։ Էստեղ պետք է ուշադրություն դարձնենք այն հարցերին, որոնք բարձրաձայնվեցին։ Ես հույս ունեմ, որ մինչև երկրորդ ընթերցում, այդ հարցերը կլուծվեն, մենք կրկին անգամ այդ հարցերի վերաբերյալ քննարկում էստեղ չենք կազմակերպի: Բայց, խնդրում եմ, էդպես սվիններով մի ընդունեք այն բոլոր մասնագիտական դիտարկումները, որոնք հնչեցվում են։ Եթե մինչև այս լիներ աշխատակարգային քննարկում, այդ ժամանակ էդ դիտարկումները կլինեին և կբարձրաձայնվեին։ Նույն Կառավարության ներկայացուցիչն ասաց, որ պատրաստ է մինչև երկրորդ ընթերցում որոշակի փոփոխություններ կատարել։ Ենթադրում եմ, որ իրենք էլ են նկատել, որ առկա որոշակի բացթողումներ և թերություններ։ Էնպես որ, էդտեղ խնդրում եմ այլ կերպ չընդունել ընդդիմության քննադատությունները։

Իսկ այն խոսքը, որ, այո, քննադատությունները, երբեմն, շատ ավելի օգտակար են, քան դրանց բացակայությունը, միտված են նրան, որ օգտագործվի նաև մնացած մեր գործընկերների գիտական, մտավոր պոտենցիալը խնդիրները լուծելու ուղղությամբ։ Եթե մենք չենք տալիս, օրինակ՝ մեր մյուս գործընկերների միտքն օգտագործելու այլ հնարավորություններ, այդ թվում՝ փակ քննարկումների միջոցով խնդիրների վերհանման և լուծման հնարավորություններ, ապա մնում է միայն հրապարակային քննադատությունը։ Եկեք կա՛մ ընդհանրապես փակենք ամեն ինչ, բայց խողովակ ապահովենք, որպեսզի մեր գործընկերների պոտենցիալը կարողանա հասնել իշխանավորներին և նրանց որոշումների կայացման վրա ազդեցություն լինի, որպեսզի մենք համազգային ներուժն օգտագործենք խնդրի լուծման ուղղությամբ, կա՛մ էնպիսի սահմանափակումներ չանենք, որ այդ պոտենցիալն ի չիք դառնա և չօգտագործվի ընդհանուր հաղթանակի ապահովման գործում։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Անդրանիկ Քոչարյան։

 Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆ

-Հարգելի ԱԺ նախագահ, հարգելի գործընկերներ, ես ուզում եմ հիշեցնել, որ մենք գտնվում ենք իրավական առումով ամենախիստ ռեժիմի պայմաններում, դա ռազմական դրությունն է։ Մեր երկիրը երբեք չի հայտարարել ռազմական դրություն պատերազմի որևէ փուլում և ըստ դրա՝ մոբիլիզացիա չի իրականացրել այդ դրության պահանջներով։ Սա առաջին անգամ է։ Եվ ռազմական դրության այս ռեժիմը, ըստ էության, ապահովեց այս լայնածավալ պատերազմի կասեցման խնդիրն այս փուլում։ Ես ուզում եմ հիշել և հիշեցնել շատերին, որովհետև, գոնե, ես պատերազմի առաջին փուլերում ունեցել եմ շատ ակտիվ մասնակցություն՝ բանակի ձևավորման խնդիրների հետ կապված։ Ասեմ ձեզ, որ լավ օրից չի եղել, որ մենք ռազմական դրություն չհայտարարելու պարագայում իրականացրել ենք նաև ջոկատային պատերազմից հետո կամավոր բանակի ստեղծման այդ գործընթացը։ Եղել է շատ ծանր, և, եթե հիշում եք, եղել են և՛ եռամսյա հավաքներ և՛ փողոցներից արական սեռի մարդկանց բռնել և տանել առաջնագիծ, դա լավ օրից չի եղել։ Այսօր այդպիսի խնդիր չկա, որովհետև մեր երկիրը գտնվում է ռազմական դրության վիճակում։ Լավ կլիներ, իհարկե, որ այս փաթեթը, որը ճիշտ փաթեթ է այն առումով, որ ինքը, այնուամենայնիվ, անկումային տրամադրությունները կկանխի, այն միասնությունը, որ հայտարարված է մեր հասարակության մեջ, ամբողջական չէ, բայց մեծամասամբ մեր հասարակությունը կիսում է այս ռեժիմի բոլոր դժվարությունները, պատերազմի բոլոր դժվարությունները, բայց եկեք համոզվենք, որ ճիշտ չէ ամեն բան, պրն Գորգիսյան, ռազմական պատերազմի պայմաններում հնչեցնելը, ինչ ուզում է դա լինի, այն ինչ վերաբերում է բանակին։

Այսօր առավոտ էլ Թունյան Բաբկենն ինձ զանգահարեց և ասաց, որ մեր շատ հարգված մի գործընկեր էսպիսի գրառում է արել, դա խայտառակություն է, դա շատ նման էր Հրանտ Բագրատյանի և մյուսների էն տեսակետներին, որ Ալիևի տեղը լինի՝ հիմա կհարձակվի Հայաստանի վրա։ Եվ հիմա շատ արդարացի շատերն ասում են՝ Հրանտ Բագրատյան, որ դու դա, ասացիր, դրա պատասխանատվության տակից դուրս գալո՞ւ ես, թե՞ չէ։ Վերջին հաշվով, պատերազմի ժամանակ հակառակորդն օգտագործում է բոլոր հնարքները, ներքին թշնամիներ գտնում են, որովհետև հասարակությունն էդքան բարոյական ամբողջական մի բանի մեջ չէ։ Գործակալ կոչվածը հիվանդ մարդ է, և իրենք էլ ունեն իրենց գործակալները։ Եվ էսօր ես չեմ ուզում բոլորին նայել գործակալների տրամաբանություն մեջ, բայց կան մարդիկ, որոնք ինչ-ինչ պատճառներից ելնելով՝ հնչեցնում են տեսակետներ, որոնք վնասում են էսօրվա մեր հաղթանակների վերջնական կերտման գործին։

Մի հատ հիշեք,. թե 1990-ականների ընդդիմադիր մամուլն ի՞նչ էր գրում: Ես քիչ առաջ բան էի հիշեցնում, մի հատ բարձրացրեք, շատերդ, երևի, չեք կարդացել, Աղազարյանը կհիշի։ Երբ Վազգենը հրաժարական տվեց, ժամանակ ունեցավ՝ էդ ամբողջը մի հատ կարդալու։ Մի օր ասաց՝ դու կարդացե՞լ ես, թե, ընդհանրապես, Արծվաշենից հետո էս ինչ են անում: Էս ընթացքում էդ անկումային տրամադրությունները մասսայական սերմանվում էին, դրա համար շատերը փախչում էին, շատերը հլը երեխան չծնված էին փախչում։ Էսօր էդ խնդիրը չկա, էսօր մենք, իրոք, միասնականություն ենք կերտում նաև էս դահլիճում, կերտված է դա։

Իմ կողմից շատ հարգված, պրն Սիմոնյան, դուք շատ հրաշալի բան ասացիք, որ ազգային ներուժը պետք է ամբողջացվի և ծառայի էսօրվա մեր խնդիրների լուծմանը, որն առաջնահերթ է պատերազմի հաղթանակի առումով, և դա մենք էս դահլիճում ցույց ենք տվել։ Մենք ուզում ենք, որպեսզի էս դահլիճից դուրս էլ և, մենք բոլորս պետք է դա ցանկանանք, բոլորը գիտակցեն դա։

Կան մարդիկ, որոնք Ամերիկայում նստած՝ իրենց հրապարակումներով էստեղ անկումային ինչ-որ տրամադրություններ են բան անում, բայց չեն ասում, որ էն զինվորն էս պահին, հենց հիմա կրակի տակ է և որպեսզի էդ ռեզերվը նրան հասնի, նա պետք է վստահ լինի, որ ինքը գնում է էդ զինվորի կողքին կանգնելու, այլ ոչ թե տրամադրությունները փոխեն, եսիմ ինչ անեն և այլն։

Ես ինչ եմ ուզում ասել. սա բացառիկ պահ է, շատ ճիշտ ենք անում, որ էս օրենքը բերում ենք և պետք է սրանով ապահովենք, նաև բոլոր էն խարդավանքների դեմն առնենք, որ էսօր էլ շարունակվում են տարբեր լրատվամիջոցների կողմից։ Խոսքը չի վերաբերում այն քննադատություններին կամ այն խողովակներին, վերջին հաշվով, էդ խողովակները ոչ մեկը չի փակելու, խողովակների մի զգալի մասը գտնվում է ԱԺ-ում։ Ի՞նչ, ձեզ թվում է՝ բանակում թերությունների մասին տեղեկություններն ինչ-որ սենց ծածկադմփո՞ց է լինում, չէ, դրանք լուծվում են շատ օպերատիվ ռեժիմի պայմաններում։

Եկեք միահամուռ հաստատենք, որ սա ռազմական ռեժիմի գործիքակազմի անհրաժեշտ մաս է, և ես կարծում եմ, որ դա կապահովի ներքին կայունությունը մեր երկրում և ներքին կայունությունն է, որ մեզ մոտեցնելու է վերջնական հաղթանակին։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եզրափակիչ ելույթ. արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյան։

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Բերված նախագծերի փաթեթն ինքնանպատակ չէ, այսինքն՝ կարգավորում է կոնկրետ իրավիճակ, պատասխանատվություն է նախատեսում կոնկրետ արարքների համար։

Պրն Թևոսյանի հարցից սկսեմ։ Պրն Թևոսյան, բնականաբար, մեր իրավազորության ներքո գտնվող անձանց է վերաբերում կարգավորումը, որովհետև այլ, օրինակ՝ ադրբեջանական լրատվամիջոցների sponsored ձևով տարածվող նյութերի դեմ պայքարելու այլ միջոցներ ունենք՝ ավելի արդյունավետ, ընդհանուր մեր լրատվական քաղաքականության շրջանակներում նշված սադրիչ կամ խուճապ առաջացնող տեղեկություններն արգելափակելու միջոցներ՝ արդյունավետ կամ ոչ այնքան: Այսինքն՝ կարծում եմ՝ չպետք է ունենանք թյուրընկալում, որ մենք ամբողջ աշխարհի լրատվամիջոցներին Հայաստանից եկող կամ Արցախից եկող տեղեկությունները հստակ կարգավորելու ենք, կանոնակարգելու ենք և անգամ պատասխանատվություն ենք կիրառելու։ Այսինքն՝ եթե էդ օտարերկրյա ընկերությունը Հայաստանում չունի մասնաճյուղ, չունի ներկայացուցչություն, չի կարող ընկնել այս կարգավորումների շրջանակներում։ Իսկ ձեր ասած մտահոգությունը չեմ կիսում այնքանով, որ հիմա էլ շատ լրատվամիջոցներ փորձում են էդպիսի տեղեկություններ տարածել, օտարերկրյա, նկատի ունեմ, այդ թվում՝ օգտվելով էստեղ լրատվական գործունեություն իրականացնողների կողմից փոխանցված տեղեկությունների հիման վրա։

Տիկին Սամսոնյանի նշածի կապակցությամբ նշեմ, որ, ոչ, երկրորդ անգամ նույն արարքը կատարելու դեպքում կարծում եմ՝ համաչափության խնդիր չունենք, որովհետև էդտեղ արդեն հստակ ընդգծվում է, որ անձը դիտավորություն ունի՝ ինչ-որ արարքներ շարունակելու առումով։ Եվ, առհասարակ, «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության կողմից հնչած կարծիքների կապակցությամբ ամփոփելով, նախ՝ մեկ բան ասեմ, որ պաշտոնատար անձանց նկատմամբ սա չի տարածվում։ Այսինքն՝ Կառավարության որոշմանը, որ անընդհատ հղում էիք կատարում, իրենց քննադատության կամ իրենց խոսքի վրա դա ազդեցություն չունի, այդ թվում՝ պատգամավորի։

Եվ, վերջում. պրն Գորգիսյան. հստակ է, որ քրեական պատասխանատվությունը հետևանքի համար է, այսինքն՝ կատարված արարքի և հետևանքի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապ պետք է լինի, ոչ թե կարող է։ Այսինքն՝ խոսքը, առհասարակ, ուղղակի, ազատ խոսքի կամ ազատ խոսքի սահմանափակումների, էնպիսի տեղեկություն, օրինակն էլ բերեցի, էնպիսի խուճապ առաջացնելն է, որ, օրինակ՝ զորքերը գալիս են, դուք պետք է նահանջեք, որովհետև ունեցել ենք նման դեպքեր։ Այսինքն՝ հստակ է կանոնակարգումը։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Ավարտվեցին հարցի քննարկումը։

Այժմ անցնենք օրակարգի երկրորդ և վերջին հարցին։

Քննարկում ենք «Իմ քայլը» խմբակցության կողմից ներկայացված՝ «Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգրքում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին» հարցը։

Հիմնական զեկուցող՝ Հերիքնազ Տիգրանյան։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, ձեզ եմ ներկայացնում «Աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը, որի ընդունման անհրաժեշտությունն արդեն իսկ նշվեց արդարադատության նախարարի կողմից և պայմանավորված է ռազմական դրություն հայտարարելու իրավիճակով։

Պետք է նշել, որ 2005 թվականից ուժի մեջ մտած Աշխատանքային օրենսգիրքը որոշակի ծավալով է կարգավորում զինվորական ծառայության հետ կապված հարաբերությունները, բայց ժամանակի ընթացքում բացահայտվում են այդ կարգավորումների բացերը կամ թերկարգավորումները։ Այս նախագիծը միտված է զինվորական ծառայության բոլոր տեսակների հետ կապված հարաբերությունները կարգավորելուն, որն առաջանում է աշխատողի և գործատուի միջև՝ կապված աշխատողին զինվորական ծառայության զորակոչելու դեպքերի հետ։ Այսօրվա գործող մեր Աշխատանքային օրենսգիրքը հստակ կարգավորում է պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության հետ կապված հարաբերությունները՝ սահմանելով, որ գործատուն աշխատանքային պայմանագիրը լուծում է։ Մնացած դեպքերում, եթե խոսքը վերաբերում է պահեստազորային կամ զորահավաքային զինծառայությանը, որն իր մեջ ներառում է նաև վարժական հավաքները, զինվորական վարժանքը, զորավարժությունները և զորահավաքային զինծառայությունը, այս դեպքերում կարգավորումները գրեթե բացակայում են, և գործատուն չունի հստակ միանշանակ ձևակերպումներ, թե ինչպես պետք է վարվի աշխատողի աշխատանքային հարաբերությունները կարգավորելիս։ Մեր նախագծով առաջարկվում է ամբողջականացնել Աշխատանքային օրենսգրքի 124-րդ հոդվածը՝ աշխատանքային հարաբերություները կապված զինվորական ծառայության հետ և դրանում ներառել զինվորական ծառայության բոլոր տեսակների դեպքում որոշակի իրավունքներ և պարտականություններ գործատուի համար։ Մասնավորապես, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ռազմական դրություն հայտարարվելու Կառավարության որոշմամբ միաժամանակ սահմանվել է նաև զորակոչ, առաջարկվում է, որ զորակոչի միջոցով զինվորական ծառայություն իրականացնելու ընթացքում աշխատողի աշխատատեղը գործատուի մոտ պահպանվում է։ Այդ ժամանակահատվածի համար աշխատողն ազատվում է աշխատանքային պարտականությունների կատարումից և սահմանվում է, որ գործատուի և աշխատողի միջև աշխատանքի վարձատրության հարաբերությունները կարող են կարգավորվել կողմերի համաձայնությամբ։ Եթե մենք նայենք այսօրվա գործող օրենսդրությունը, ապա որոշակի կարգավորումներ՝ զինծառայող աշխատողի հետ կապված, արդեն իսկ առկա են «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքում, մասնավորապես, վարժական հավաքներին կամ զինվորական վարժանքներին և զորավարժություններին մասնակցելու դեպքում նրա աշխատատեղը պահպանվում է, աշխատանքային ստաժը հաշվարկվում է, նաև վճարվում է աշխատավարձ, բայց դուրս էր մնում զորահավաքային զինծառայության միջոցով ծառայություն իրականացնելը, ինչպես նաև կամավորագրվելիս զինվորական ծառայություն իրականացնելը։ Այդ իսկ պատճառով առաջարկում ենք Աշխատանքային օրենսգրքի 124-րդ հոդվածը լրացնել ևս 2 մասերով՝ 3-րդ և 4-րդ մասերով, որտեղ կսահմանվի, որ այդ հարաբերությունները կարգավորվում են օրենքով, այդ ժամանակահատվածի համար նրանք ազատվում են իրենց աշխատանքային պարտականությունների կատարումից, իսկ գործատուն համապատասխան փաստաթղթի, տեղեկանքի կամ ծանուցագրի հիման վրա կարող է նաև կազմակերպել վարձատրություն, չնայած պիտի ասեմ, որ սա լրացուցիչ երաշխիք է, որովհետև օրենքով նրանք արդեն հավասարեցված են զինծառայողի կարգավիճակ ունեցող անձին և վարձատրվում են։

Հաջորդ առաջարկը վերաբերում է Աշխատանքային օրենսգրքի 138-րդ հոդվածին, որը սահմանում է, թե ինչ է աշխատաժամանակի կառուցվածքը։ Եվ աշխատանքային ստաժ հաշվարկելու համար մենք առաջարկել ենք փոփոխություն, որպեսզի զորահավաքային զինծառայություն իրականացնելիս կամ կամավորագրվելու դեպքում այդ ժամանակահատվածն աշխատողի համար դիտարկվի որպես աշխատանքային ստաժի տարիներ։ Ռազմական դրության անցնելու դեպքում և Կառավարության որոշմամբ սահմանված է, որ պետական կառավարման մարմիները և տեղական ինքնակառավարման մարմինները և նրանց ենթակա կազմակերպություններն անցնում են ռազմական աշխատանքային ռեժիմի, ինչը նշանակում է, որ որոշ դեպքերում՝ օրենքով սահմանված կարգավորումներն այլևս վերաբերելի չեն կարող լինել: Մասնավորապես, արձակուրդից հետ կանչման ինստիտուտը վերանայում ենք ռազմական դրության դեպքերի համար, մասնավորապես, սահմանելով, որ եթե այսօր գործում է կարգավորումը, որ արձակուրդից հետ կանչելը միշտ լինում է աշխատողի համաձայնությամբ, ապա ռազմական դրություն հայտարարելու դեպքում այս կազմակերպությունները, այսինքն՝ հանրային հատվածի աշխատողների համար համաձայնության մեխանիզմը հանում ենք՝ դրա հրատապությունից ելնելով։ Միաժամանակ սահմանում ենք կարգավորում, որ․․․ Քանի որ իմ ժամանակն ավարտվում է, գուցե, հարցերի միջոցով մյուսներին կանդրադառնամ, բայց միտքս ավարտեմ, միաժամանակ սահմանում ենք, որ չօգտագործված արձակուրդը հետագայում տրամադրելու դեպքում Աշխատանքային օրենսգրքով նախատեսված՝ եռակի վարձատրության մեխանիզմը ռազմական դրության դեպքերում չի գործելու։ Այս նախագիծը հիմնականում միտված է՝ կարգավորելու աշխատող-գործատու հարաբերությունները, և գործունեությունը տեղափոխվում է աշխատանքի ռազմական ռեժիմի։ Շնորհակալություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարցերի համար հերթագրում։ Անի Սամսոնյան։

 Ա.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ

-Տիկին Տիգրանյան, հոդված 1-ում նշված է, որ զորահավաքային զինվորական ծառայություն իրականացնելիս, ինչպես նաև որպես զինվորական ծառայության մեջ չգտնվող անձ (կամավորական) հիմունքներով Հայաստանի Հանրապետության, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կամ պաշտպանության ոլորտում պետական լիազոր մարմնի հետ ռազմական փոխօգնության պայմանագրերի հիման վրա այլ երկրների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս աշխատողն ազատվում է աշխատանքային պարտականությունների կատարումից՝ պահպանելով աշխատատեղը։ Սա, իհարկե, շատ լավ դրույթ է աշխատողի իրավունքների պաշտպանության համար, բայց փորձենք նաև դիտարկել տնտեսավարող սուբյեկտի՝ գործատուի տեսանկյունից, որովհետև թեկուզ 1 աշխատողի թափուր տեղը կարող է խնդիրներ առաջացնել նրա տնտեսական գործունեության արդյունքի ստեղծման տեսանկյունից, դրա արտադրողականության թողարկման արդյունավետության տեսանկյունից և կարող է, առհասարակ, նվազեցնել նրա արդյունավետությունը։ Ի՞նչ կարծիք ունեք այս հարցի վերաբերյալ։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար։ Ուզում եմ ասել, որ այս կարգավորումը նոր չէ մեր Աշխատանքային օրենսգրքում, բայց ամբողջական չէր։ Մասնավորապես, դուրս էին մնում զորահավաքային զինվորական ծառայություն իրականացնելու դեպքում աշխատանքային կարգավորումները։ Բայց որևէ արգելք չկա գործատուի համար՝ ընդունելու փոխարինող աշխատող մինչև տվյալ հիմնական աշխատողի աշխատանքի հետ վերադարձը։ Այս մեխանիզմը նաև կամավոր զինվորագրվելու դեպքում գործում է 2016 թ. հունիսից, և մինչ այժմ չենք ունեցել գործատուների կողմից որևէ դժգոհություններ, որովհետև իրենք, ուղղակի, կարողանում են տվյալ ժամանակահատվածի համար աշխատանքային պարտականություններից ազատ անձի փոխարեն ներգրավել փոխարինող աշխատող։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանք։

 Ա.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ

-Շատ շնորհակալ եմ հստակեցնելու համար, որովհետև հենց դա էր խնդիրը, հոդվածն այնպես է գրված, որ այդ տեղը չի կարող լրացվել մինչև աշխատողի վերադարձը և եթե ստացվեր, որ, օրինակ՝ մի տնտեսավարող սուբյեկտի մոտից 5 կամ ավելի աշխատող է գնում, դա արդեն կարող էր խնդիրներ ստեղծել գործատուի համար։ Շնորհակալ եմ պարզաբանման համար: Այսինքն՝ գործատուն հնարավորություն ունի՝ ժամանակավորապես լրացնել, որը վնաս չի տա նրա տնտեսական գործունեությանը։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Այո, միանշանակ, և բոլոր այն դեպքերում, երբ Աշխատանքային օրենսգիրքը նշում է, օրինակ՝ «մինչև 3 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում աշխատողի աշխատատեղը պահպանվում է» ձևակերպումը նշանակում է, որ գործատուն ազատ է՝ այդ աշխատատեղը տրամադրել փոխարինող աշխատողին։ Այդ ժամանակահատվածում նա այլ գործառույթներ չի իրականացնում և որևէ աշխատանքի խաթարում, ըստ էության, տեղի չի ունենում։ Դա արգելք չէ՝ ներգրավելու նոր աշխատողի։

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հաջորդ հարցը՝ Գայանե Աբրահամյան։

 Գ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Տիկին Տիգրանյան, չափազանց կարևոր և հենց այսօր, այս պատերազմական իրավիճակում անհրաժեշտ օրինագիծ ներկայացնելու համար։ Մեկ պարզաբանում, որպեսզի նաև մեր հանրության համար շատ ավելի հստակ լինի։ Ձեր խոսքում ասացիք՝ կամավորագրված կամ զինծառայության մեջ գտնվող զորակոչված անձի գործատուն կարող է վճարել այսինքն՝ պահպանել վարձատրությունը: Կարո՞ղ է, թե՞ պարտավոր է. այս հստակեցումը, եթե կարելի է։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն հարցի համար։ Եվս մեկ անգամ ուզում եմ հստակեցնել, որ «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքով արդեն իսկ սահմանված են զինվորական վարժանքների և զորավարժությունների դեպքում վճարման պարտականությունները։ Այս դեպքում մենք սահմանում ենք լրացուցիչ երաշխիք, եթե գործատուն կկամենա և աշխատողի հետ կգան համաձայնության, կամ կոլեկտիվ պայմանագրով նախատեսված կլինի, որ զորահավաքային զինծառայության կամ կամավորագրվելու դեպքում վճարում է գործատուն, ապա նա կվճարի։ Սա սահմանում ենք որպես լրացուցիչ երաշխիք, որովհետև զինծառայության մյուս տեսակներն իրականացնելիս, դա՝ ժամկետային, պահեստազորային և զորահավաքային զինծառայության դեպքում, զորակոչված անձինք արդեն հավասարեցվում են զինծառայողի կարգավիճակին և պետությունից ստանում են վարձատրություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանք։

 Գ.ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն պարզաբանման համար։ Պարզապես, ես վստահ չեմ, որ մինչ այս արդեն իսկ կնքված պայմանագրերում այդ դրույթը հստակ ամրագրված է, որքան գոնե ես առիթ եմ ունեցել տեսնելու պայմանագրեր նախկին իմ գործունեության բերումով, չեմ հիշում, որ նման դրույթ ամրագրվում էր։ Այսինքն՝ սա կարո՞ղ է նաև հետադարձ ուժ ունենալ և փորձենք գործատուների հետ աշխատանք տանել, որպեսզի նաև հետագայում, բայց նաև հետադարձ ուժի սկզբունքով, այս դրույթի կիրառման հնարավորություն տանք։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Շնորհակալություն։ Հնարավորություն տվեցիք ևս մեկ հարցի էլ անդրադառնալ՝ հետադարձության մասով, որը ես չհասցրեցի ներկայացնել։ Բայց ես խոսում էի ոչ թե անհատական աշխատանքային պայմանագրերում ամրագրված լինելու մասին, այլ կոլեկտիվ պայմանագրերում, իսկ ես շատ վստահ եմ, որ մեր շատ գործատուներ, ուղղակի, չունեն կոլեկտիվ պայմանագրեր։ Բայց անգամ եթե չկա կոլեկտիվ պայմանագրերում և անհատական պայմանագրերում, իսկ մենք հիմա կարգավորում ենք օրենքով, և այս հոդվածներին մենք տալիս ենք հետադարձություն, այսինքն՝ այն, որ այդ ժամանակահատվածում ազատվում են աշխատանքային պարտականությունների կատարումից, վարձատրվում են դրա համար կամ կարող են վարձատրվել, և դա հաշվարկվում է ստաժ։ Այս դրույթները տարածվում են սույն թվականի սեպտեմբերի 27-ից ծագած հարաբերությունների, այսինքն՝ գործող և այդ օրվա դրությամբ շարունակվող հարաբերությունների վրա։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Գևորգ Գորգիսյան։

 Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Տիկին Տիգրանյան, միգուցե, մի քիչ կրկնվեմ, բայց մի քիչ հստակություն, խնդրում եմ։ Հենց 1-ին հոդվածի 4-րդ կետում, երբ ասվում է, որ վարձատրությունը որոշվում է կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ, դուք ասում եք, որ զորակոչվածները պետության կողմից ստանալու են ինչ-որ փոխհատուցում, խնդրում եմ՝ դրա չափն ասեք, որովհետև գումարը, եթե կա... Մարդիկ հասկանան՝ ին՞չ փոխհատուցում են ստանալու։ Իմ իմանալով՝     դա ինչ-որ չնչին բան է։ Ունեք արդյո՞ք հաշվարկ, որ եթե ընտանիքին որոշակի նպաստ նշանակվի պետության կողմից, դա ի՞նչ կնստի պետության վրա։ Հասկանալի է, այս իրավիճակում տնտեսությունն էլ է անկում ապրում, և չենք կարող լրացուցիչ բեռ պարտադրել գործատուին, որ, անպայման, 100% պահել, բայց ինչ-որ ձևով, նաև կամավոր գնացած կամ կռվող մեր տղաների ընտանիքների մասին էլ պետք է հոգ տանել։ Այստեղ մի քիչ ավելի հստակություն կցանկանայի։ Եզրափակիչ դրույթներով ասվում է՝ սեպտեմբերի 27-ից հետո ծագած իրավահարաբերությունների վրա։ Խոսքը վերաբերում է սեպտեմբերի 27-ից հետո՞ աշխատանքի ընդունված մարդկանց, թե՞ նաև հետադարձ ուժով է սա աշխատելու և մինչ այդ աշխատողերի վրա էլ է տարածվելու։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Վճարման չափի հետ կապված՝ ես հիմա կդժվարանամ կոնկրետ թիվ նշել, որովհետև «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի մասին» օրենքը, որն ամրագրում է այդ վճարման հոդվածը, 60, 63-րդ հոդվածն էլ սահմանում է զինծառայողների դրամական ապահովվածություն և ունի որոշակի սանդղակ՝ պայմանավորված կոնկրետ դասային կոչումով, զինվորական կոչումով և այլն։ Կոնկրետ մեկ թիվ չէ, որ ես հստակ ասեմ, իքս ՀՀ դրամի չափով է։ Դա սահմանված է օրենքով՝ որոշակի սանդղակ հաշվի առնելով։

Ինչ վերաբերում է անցումային դրույթի այն ձևակերպմանը, որ սույն հոդվածների գործողությունը տարածվում է սեպտեմբերի 27-ից հետո ծագած հարաբերությունների վրա, դա իրավական տեխնիկայի ձևակերպում է, ինչը նշանակում է, որ ոչ թե այդ օրը կնքված պայմանագրերի վրա պիտի տարածվի, այլ եթե այդ նորմով կարգավորվող հարաբերությունը ծագել է նաև այդ օրվա դրությամբ։ Ասենք՝ եթե ես ունեմ արձակուրդի իրավունք, բայց աշխատանքի ընդունվել եմ 2000 թվականին, և վեճ է ծագել, և արձակուրդի հետ կապված նոր կարգավորում ենք մտցնում, այդ արձակուրդի նոր կարգավորող նորմը կտարածվի նաև նախկինում ծագած հարաբերության վրա: Բայց եթե այստեղ հստակության խնդիր եք տեսնում և տարընկալում, որովհետև աշխատանքային խմբում քննարկումների ընթացքում էլ երբեմն տարընկալում կար, մենք ավելի կհստակեցնենք, կֆիքսենք՝ գործող պայմանագրերից բխող։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանք։

 Գ.ԳՈՐԳԻՍՅԱՆ

-Ինչո՞ւ եմ կարևորում նաև գումարի չափը հնչեցնել, տիկին Տիգրանյան, որովհետև երբ ես էի ժամկետային զինծառայող, այդ դրամական հատուցումը 5000 դրամ էր։ Եթե մենք հիմա քաղաքացիներին իրենց մի քանի հարյուր հազար աշխատավարձից կտրում, զորակոչում ենք բանակ, և չգիտենք, թե երբ կավարտվի, տա Աստված, որ շուտ, մեր հաղթանակով այս ամենն ավարտվի, բայց չառաջացնենք սոցիալական խնդիրներ ընտանիքների համար։ Այդ ընթացքում կարևոր է, որպեսզի ընտանիքները զգան ինչ-որ աջակցություն պետության կողմից։

Ես խնդրում եմ մինչև երկրորդ ընթերցում սա քննարկել, հասկանանք, թե պետությունն ի՞նչ բեռ կարող է իր վրա վերցնել այս պարագայում, և որևէ կերպ այս հարցին անդրադառնանք։ Եթե այդ փոխհատուցումը մնացել է 5 հազար, 6 կամ 10 հազար դրամ, սա, ուղղակի, բավարար չէ, ես կարծում եմ։

Իսկ վերջին դրույթն էլ, շնորհակալ կլինեմ, եթե հստակեցում կմտցվի երկրորդ ընթերցումից հետո։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Ձեր առաջարկը՝ դրամական ապահովության հետ կապված, առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում հաշվի կառնենք, կքննարկենք, բայց պետք է նորից խնդրեմ նայել «Զինվորական ծառայության մասին» օրենքի 61-րդ հոդվածի 11-րդ մասը, որը սահմանում է այն ամբողջ սանդղակը և բանաձևը, որով հաշվարկվում են զինվորականներին տրվող դրամական գումարները, բայց նշեմ, որ զինծառայության զորակոչվելու դեպքում երբևէ չի եղել մեխանիզմ, նման ինստիտուտ չի գործել զորակոչվելու հիմքով ընտանիքին նպաստ տալու համար։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Բաբկեն Թունյան։

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Նախ՝ մեզ լսողների համար ասեմ, որ այդ սոցիալական աջակցության հնարավոր մեխանիզմների մասին շատ մանրամասն քննարկում ենք ունեցել։ Պրն Գորգիսյան, ես կարող եմ հետո ծանոթացնել ձեզ, չնայած, դուք էլ՝ որպես պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ, ինձ թվում է, որ ինձնից շատ պետք է տեղեկացված լինեք այդ վարձատրության չափի մասին։ Բայց որոշակի քննարկումներ կան, կարծում եմ, որ պրն Սարգսյանը նույնպես դրան կանդրադառնա։

Տիկին Տիգրանյան, հարցս հետևյալն է, ես խնդրում եմ հստակություն մտցրեք, որովհետև շատերին է հետաքրքրում։ Հիմա, եթե զորակոչվում է մարդը, մենք սահմանում ենք փոփոխություն, որ իր աշխատատեղը պահպանվում է, բայց վճարվում է, այսինքն՝ աշխատավարձ չի լինում, այդ ժամանակահատվածի ընթացքում վճարվում է որպես զինվորական, որ ինքը կլինի զորակոչի մեջ, այսինքն՝ մենք գործատուի վրա դնում ենք աշխատատեղը պահպանելու պարտականություն, բայց վճարելու պարտականություն չենք դնում, ճի՞շտ է։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Զորակոչվելու դեպքում մենք գործատուի վրա դնում ենք պարտականություն՝ աշխատատեղը պահելու, աշխատանքային ստաժ հաշվարկելու, և հնարավորություն՝ իր հայեցողությամբ վճարելու։ Այսինքն՝ պարտադրանք չկա, կա հայեցողություն։ Այսինքն՝ տալիս ենք հնարավորություն՝ նաև վճարելու, անկախ պետության կողմից տրվող դրամական ապահովման։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արձագանք, պրն Թունյան։

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Այսինքն՝ դրանք փոխլրացնո՞ղ են, միևնույնն է՝ պետությունն իրեն վճարելու է, գործատուն էլ կվճարի, թե չի վճարի՝ դա արդեն իրենց սեփական հայեցողության հարցն է։ Ես զուտ կրկնում եմ, որ վերջնականապես պարզ լինի այս հարցը։

Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Այո, պրն Թունյան, դուք ճիշտ եք, միևնույնն է՝ պետությունը վճարելու է, գործատուն կորոշի՝ վճարել, թե ոչ, երկու դեպքում էլ նրա գործողությունը կլինի իրավաչափ։

Ուզում եմ ավելացնել, որ զուգահեռ Կառավարությունը քննարկում է նաև զինծառայողների սոցիալական պաշտպանության նպաստային համակարգի հետ կապված որոշակի փոփոխություններ, նոր երաշխիքների ավելացում։ Այս նախագծի մշակումը եղել է գործադիրի և օրենսդիր մարմնի միջև համագործակցային աշխատանքի լավագույն օրինակը։ Այս նախագիծը մշակվել է նաև պաշտպանության նախարարության, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության համատեղ ջանքերով։ Եվ ուզում եմ այս նախագծի մշակման աշխատանքները հաջողությամբ իրականացնելու համար հատուկ շնորհակալություն հայտնել մեր գործընկեր Սուրեն Գրիգորյանին։ Խնդրում եմ դրական քվեարկել այս նախագծին։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Ավարտվեցին հարցերը, տիկին Տիգրանյան։

Հարակից զեկուցմամբ հանդես կգա աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի առաջին տեղակալ Ռուբեն Սարգսյանը։

 Ռ.ՍԱՐԳՍՅԱՆ

-ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգելի փոխնախագահներ, ԱԺ պատգամավորներ, Աշխատանքային օրենսգրքի փոփոխությունները, մշակումը պայմանավորված էր սեպտեմբերի 27-ին երկրում հայտարարված ռազմական դրությամբ։ Նախագիծը մշակվելիս ԱԺ պատգամավորների հետ համատեղ սերտ աշխատանքներ են տարվել, քանի որ Կառավարության համար ևս այս նախագծի ընդունումը շատ կարևոր է։ Հիմնական երաշխիքները, որոնք դրվել են այստեղ, երկուսն են, դա զինվորական ծառայության մեկնածների համար աշխատատեղերի պաշտոնի պահպանումը և աշխատանքային ստաժի պահպանումն է։

Ինչ վերաբերում է փոփոխություններին և լրացումներին, դրանք ևս պայմանավորված են ռազմական դրությամբ։ Հարկ է նշել, որ նախագծի վերաբերյալ առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում հնարավոր է, որ Կառավարության կողմից ներկայացվեն նոր առաջարկներ, որոնք ժամանակի սղության պայմաններում հնարավոր չի եղել ներկայացնել ավելի վաղ։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եթե ավարտեցիք, կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Հարցերին հատկացված ժամանակը սպառվել է։ Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում։

Հարգելի գործընկերներ, ես առաջարկում եմ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հերթագրված պատգամավորները շատ չեն, ընդմիջում չանենք և ավարտենք հարցի քննարկումը։ Սուրեն Գրիգորյան։

 Ս.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

-ԱԺ մեծարգո նախագահ, հարգելի գործընկերներ, սիրելի ժողովուրդ, ես էլ իմ հերթին ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը և ՀՀ պաշտպանության նախարարությանը՝ համատեղ աշխատանքի և ներկայացված արժեքավոր առաջարկների համար։

Ուզում եմ տեղեկացնել, որ այս պահին առաջին ընթերցմամբ քննարկվող նախագծին ի համեմատ առաջինից երկրորդ ընթերցում կանխատեսվում է, որ կընդունվեն բավականին շատ լրացումներ, որոնք կվերաբերեն թե՛ հետադարձ ուժի հարցի հստակեցմանը, թե՛ այլ հարցերի։

Ուզում եմ տեղեկացնել նաև, պրն Գորգիսյան, ինչպես տիկին Տիգրանյանն ասաց, որոշակի բանաձևով է հաշվարկվում այդ գումարը և հստակ թիվն ասելը շատ դժվար կլինի, որովհետև դա կոնկրետ անձի որոշակի կրիտերիաներից է կախված, բայց հաստատ ձեր հնչեցրած թվերը չեն, այսինքն՝ դրանից էականորեն բարձր գումար է։ Միևնույն ժամանակ, սակայն, չի բացառվում, որ անգամ այդ էականորեն բարձր գումարը լինի ավելի ցածր, քան աշխատողի միջին աշխատավարձը։ Այո, մենք չենք դնում պարտականություն գործատուի վրա, որպեսզի նա միջին աշխատավարձն այդ ընթացքում վճարի, որովհետև դա չափազանց բարձր բեռ կլիներ, հատկապես, կորոնավիրուսից հետո, նոր հետ եկող մեր տնտեսության համար, բայց, միևնույն ժամանակ, միանշանակ կարող եմ ասել, որ ՀՀ-ում բիզնես ոլորտում ապագան սոցիալապես պատասխանատու բիզնեսինն է։ Եթե կոնկրետ գործատուները հնարավորություն ունենան՝ իրենց միջոցների շրջանակներում, այնուամենայնիվ, թեկուզ այդ տարբերության չափով կամ լրացուցիչ գումար վճարել անձի հետ համաձայնության շրջանակներում, դա ավելի քան խրախուսվում է, և կարծում եմ՝ մեծ նշանակություն ունի մեր բանակի մարտունակության տեսանկյունից։

Առաջինից երկրորդ ընթերցում ինքս կմասնակցեմ համապատասխան հանձնաժողովի քննարկումներին։ Խնդրում եմ նաև ձեր ակտիվ մասնակցությունը կոնկրետ առաջարկներով, որպեսզի ավելի մանրամասն աշխատանքային ֆորմատում քննարկենք։ Շնորհակալություն։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Գևորգ Գորգիսյան։ Բաբկեն Թունյան։

 Բ.ԹՈՒՆՅԱՆ

-Հարգելի բարեկամներ, շատ կարևոր նախագիծ է, կոչ եմ անում կողմ քվեարկել։ Այստեղ մի լրացում եմ ուզում անել, որը, իմ կարծիքով՝ էական է։ Երբ խոսում ենք զորակոչվածների և կամավորների մասին, այստեղ իրավական առումով որոշակի տարընթերցում կարող է առաջանալ։

Տեսեք. մարդիկ կան, որոնք իրենք են գնում զինկոմիսարիատ, գրանցվում են և հետո, եթե պետք է, նրանց ուղարկում են ինչ-որ տեղ, մարդիկ էլ կան, որոնց զինկոմիսարիատն է կանչում։ Երկու դեպքում էլ, եթե այդ մարդիկ համարվում են պահեստազորի ռեզերվ, իրենք համարվում են զինծառայող ու վարձատրվում են։ Կամավորականների մասը վերաբերում է այն մարդկանց, որոնք զինվորական հաշվառման մեջ չեն, իրենց թիվը համեմատաբար ավելի փոքր է։ Ե՛վ ծանուցագիր ստացածները, և՛ չստացածները, որոնք գնում են զինկոմիսարիատների միջոցով, մի անգամ էլ սա կրկնեմ, և համարվում են պահեստազորի անդամ, իրենք վարձատրվելու են։ Վարձատրման չափերն արդեն, ում հետաքրքիր է, կարող է ավելի մանրամասն իմանալ։

Առիթից օգտվելով՝ ուզում եմ մեր նախորդ քննարկմանն անդրադառնալ, և, ընդհանրապես, այս օրերի ընթացքում տեղեկատվական բնույթի որոշ հրապարակումների։ Մի քանի անգամ հայտարարվել է, որ եթե մեր հայրենակիցները ցանկանում են օգնություն տրամադրել, ապա ամենաճիշտ տարբերակը փոխանցում կատարելն է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին կամ հայտարարված այլ աղբյուրներին։ Այդ մասին պաշտպանության նախարարությունն էլ հայտարարեց, այդ մասին գրեթե բոլորը հայտարարում էին։

Հասկանալի է, որ անգամ այս կոչերից հետո կան մարդիկ, ովքեր անկեղծորեն ցանկանում են նյութական որոշակի օգնություն ցուցաբերել, բայց եթե կլինեն հայտարարություններ ինչ-որ առանձին անձանց կողմից, որ բանակին պետք են այսինչ, այսինչ բաները, այդ հայտարարությունները, ընդհանրապես, պետք է գլխանց անտեսել։ Բանակին ինչ պետք է, պետությունը բանակի կարիքները հոգում է։ Դա այն հարցն է, որը լուծվում է ինստիտուցիոնալ մակարդակով։ Չեմ կարծում՝ փակագծերը սրանից ավելի բացելու իմաստ կա։ Դրա համար մեր հայրենակիցներին խնդրում եմ հրապարակումների մեջ մի քիչ ավելի զգույշ լինել։

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Սերգեյ Բագրատյան։

 Ս.ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, 3-րդ կետի հետ կապված՝ կցանկանայի ուշադրություն հրավիրել. «Զորահավաքային զինվորական ծառայություն իրականացնելիս, ինչպես նաև որպես զինվորական ծառայության մեջ չգտնվող անձ (կամավորական) հիմունքներով Հայաստանի Հանրապետության, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կամ պաշտպանության ոլորտում պետական լիազոր մարմնի հետ ռազմական փոխօգնության պայմանագրերի հիման վրա այլ երկրների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս աշխատողն ազատվում է աշխատանքային պարտականությունների կատարումից՝ պահպանելով աշխատատեղը, պաշտոնը»:

Մենք, ի վերջո, վերցնելով պետական հանձնառություն, սոցիալական երաշխիքներ՝ որպես աշխատողի, չենք պարտադրում գործատուին։ Ինչքանո՞վ է դա ճիշտ։ Չէ՞ որ ՀՀ-ում պատերազմի շրջանում. լինի մասնավոր ընկերություն, թե պետական և հանրային ծառայություն, բոլորն էլ պարտավորություններ ունեն։ Եվ եթե պետությունը փորձում է փոխհատուցել աշխատավարձի, օրինակ՝ միջինին մոտ կամ միջինը 75%-ի չափով, ինչո՞ւ գործատուն պարտավոր չէ մնացածը լրացնելու։ Խնդրում եմ դա նույնպես որպես նորմ կիրառել, եթե չի հակասում ընդունված օրենքներին։ Հետևաբար՝ նաև սոցիալական պատասխանատվության, նաև սերունդների համընդհանուր համերաշխության, աշխատողների և պատերազմին մասնակցող մեր հայրենակիցների համերաշխության մթնոլորտ կձևավորվի։ Կարծում եմ՝ կամավոր թողնել այս իրավունքը՝ մի քիչ խնդրահարույց է։ Գերադասելի է, որ գործատուն նույնպես ունենա պարտավորություն և լրացնի տվյալ աշխատողի… Հատկապես կամավոր գնացած մեր հայրենակիցները. ինչո՞ւ պետք է իրենց այդ արարքը չխրախուսվի գործատուի կողմից որպես պարտադիր նորմ, ոչ թե թողնենք բախտի քմահաճույքին։ Ի վերջո, բոլորն են մասնակցելու պատերազմին իրենց բոլոր հնարավորություններով, և սա պատիվ է, ոչ թե պարտավորություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Արտակ Մանուկյան։

 Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

-Հարգելի հայրենակիցներ, հարգելի ԱԺ նախագահ, ես փորձեմ մի հատ նորից պարզաբանում անել, քանի որ ֆինանսական թվերի մասին ենք խոսում։ Երբ օրենքը և դրա հետ փոխկապակցված դրույթները նայում ենք, տեսնում ենք, որ ինքը վերջում հանգեցնում է պետական պաշտոններով, այնտեղ ըստ բնագավառների կա, ԱԱ ծառայություն, պաշտպանության նախարարություն, և այդտեղ ֆիքսված են դրույքաչափեր։ Հիմա, ինչքան կլինի, իհարկե, կախված է ֆիքսված պլյուս հավելյալ բաղադրիչներից, ընդհուպ մինչև քանի հերթափոխ է անում և այլն, այսինքն՝ մեծ բազմությունից, բայց, առնվազն, մենք ներքևի սահմանափակումը կարող ենք ֆիքսել։ Դա 1,4 գործակիցն է, պրն Գորգիսյան, եթե բացեք այդտեղ, կտեսնեք, 66 հազար 140-ը կբազմապատկեք 1,4-ով, կստանաք մոտավորապես 92 հազար 596 դրամ։ Սա կեղտոտ աշխատավարձը կլինի կամ այս դեպքում աշխատավարձ չէ, պետության կողմից աջակցության չափը, դրան գումարում ենք այն, որ այս օրենքով ապահովում ենք ստաժ։ Այսինքն՝ ո՞րն է այս օրենքի ընդունման, գործունեության հավելյալ արդյունքը. ստաժը հաշվարկվում է, աշխատատեղը պաշտպանվում է, նաև, ըստ անհրաժեշտության՝ բիզնեսը կարող է այս գումարը, եթե այդ աշխատողը գտնում է, որ իր գործունեության ընթացքում ավելի շատ արժեք է ստեղծել, քան պետության կողմից տրամադրվող աջակցության չափն է, նա կարողանում է այս մասով հավելյալ օժանդակություն կամ աջակցություն անել։

Մի բան էլ կուզեի ասել, իմ գործընկերը խոսեց, ինչո՞ւ ենք մենք այս նույն սոցիալական փաթեթների համատեքստում սահմանափակվում համահայկական հիմնադրամով, հորդորում ենք քաղաքացիներին և սփյուռքահայերին, հիմնականում մեր հայրենակիցներին միջոցներն ուղղել համահայկական, այլ ոչ թե 1000 դրամների, որովհետև համահայկական հիմնադրամը միտված է կանխելու այն բոլոր հնարավոր զոհերը, որոնք կարող է լինել։ Այս ծախսային ուղղությունները միտված են կանխելու, մինչդեռ 1000 դրամների հիմնադրամը միտված է՝ եղած բացասական, դժբախտ պատահարների դեպքում այս մասով փոխհատուցում տալու։ Հետևաբար՝ մեր կարծիքով ավելի նպատակահարմար է այս միջոցներն ուղարկել՝ կանխելու, և, եթե Աստված մի արասցե, ինչ-որ դեպք է լինում, ապա պետությունն այս պահին էլ այնտեղ բավականաչափ ռեզերվ ունի, որպեսզի կարողանա փոխհատուցել։ Շնորհակալություն ուշադրության համար։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Եզրափակիչ ելույթներ։ Պրն Սարգսյան, ավելացնելու բան չունե՞ք, տիկին Տիգրանյա՞ն։ Եզրափակիչ ելույթ, Հերիքնազ Տիգրանյան։

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, շնորհակալություն շահագրգիռ քննարկման համար։

Պրն Մանուկյան, շնորհակալություն այդ հաստատուն բազային թիվը հնչեցնելու համար, որից նաև ըստ կոչումների և ծառայության ստաժի բարձրանում է դրամական ապահովման գումարի չափը։

Պրն Բագրատյան, անդրադառնալով ձեր դիտարկմանը, թե ինչու գործատուի վրա չի դրվում պարտավորություն, պետք է ասել, որ այս պարագայում մենք փորձել ենք հավասարակշռել գործատու-աշխատող իրավունքներն ու պարտականությունները, և ավելի չվատթարացնել գործատուի վիճակը, մանավանդ, այն դեպքերում, երբ իր աշխատողը ոչ թե զորակոչային զինծառայություն է անցնում, այսինքն՝ պետության կանչով է ներկայանում, այլ կամավոր է զինվորագրվում ծառայություն իրականացնելիս։ Եվ որովհետև աշխատավարձի վճարումը կատարած աշխատանքի դիմաց տրվող վարձատրություն է, շատ տրամաբանական է, որ չկատարած աշխատանքի դիմաց վարձատրություն՝ որպես այդպիսին չի ակնկալվում, բայց որպեսզի բարի կամքի դրսևորման տրվի հնարավորություն, այդ դեպքում ձևակերպումը տրվել է, որ կարող են կողմերը համաձայնել աշխատավարձի շուրջ, բայց եթե նրանք չգան որևէ համաձայնության կամ գործատուն չվճարի, ապա որևէ օրենք չի խախտի, որովհետև պետությունը՝ որպես սոցիալական պետություն, իր պարտականությունը զորակոչվածի հանդեպ արդեն իսկ կատարում է։

Ուզում եմ ևս մեկ անգամ հիշեցնել, որ առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում որոշակի ավելացումներ, լրացումներ կլինեն նաև պետական մարմիններից ստացված առաջարկությունների հիման վրա՝ կապված աշխատանքի ռեժիմը տեղափոխելու ռազմական դրության ռեժիմի հետ և դրանով պայմանավորված որոշակի իրավակարգավորումներ։

Շնորհակալ եմ բոլորիդ, ակնկալում եմ դրական քվեարկություն։

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Շնորհակալություն, տիկին Տիգրանյան։

Հարցի քննարկումն ավարտվեց։

Հարգելի գործընկերներ, այժմ պետք է քվեարկենք։

Քվեարկության է դրվում «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» և կից ներկայացված օրենքների նախագծերի փաթեթ առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը։ Քվեարկություն։

Կողմ՝ 71

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է։

Քվեարկության է դրվում «Իմ քայլը» խմբակցության կողմից ներկայացված՝ «ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցը։ Քվեարկություն։

Կողմ՝ 85

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է։

Հարգելի գործընկերներ, այս պահից սկսած 3 ժամ ունեք գրավոր առաջարկների համար, որից հետո գլխադասային հանձնաժողովը ևս 3 ժամ կունենա, որը պարտադիր չէ, որ օգտագործի, որից հետո կլինի երկրորդ ընթերցում։


Ժամը 18:35

    ՆԱԽԱԳԱՀՈՒՄ ԵՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ԺՈՂՈՎԻ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԱՐԱՏ ՄԻՐԶՈՅԱՆԸ

ԵՎ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՏԵՂԱԿԱԼ ԼԵՆԱ ՆԱԶԱՐՅԱՆԸ

 

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Հարգելի գործընկերներ, շարունակում ենք արտահերթ նիստի աշխատանքները:

Քննարկում ենք Իմ քայլը խմբակցության կողմից ներկայացված՝ ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին օրենքի նախագիծն երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ Հերիքնազ Տիգրանյան:

 Հ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆ

-Հարգելի նախագահություն, հարգելի գործընկերներ, ինչպես առաջին ընթերցման ժամանակ նշեցինք նախագծի նպատակը և կարգավորումները, ըստ էության, որևէ բովանդակային փոփոխության չեն ենթարկվել, բայց առաջինից երկրորդ ընթերցում մենք ունեցել ենք որոշակի լրամշակման աշխատանքներ, նաև այս ընթացքում համագործակցելով Կառավարության և Կառավարության ներկայացուցչի հետ՝ ավելի հստակեցրել ենք մի շարք կարգավորումներ: Հիմա ես կնշեմ առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում կատարված փոփոխությունները:

Նախագիծը լրացրել ենք ևս մեկ փոփոխությամբ, որով սահմանել ենք, որ աշխատանքի էական պայմանները ռազմական դրության ժամանակ կարող են փոխվել, հիմնականում, եթե խոսքը վերաբերում է հանրային հատվածի աշխատողներին, ապա մի փոքր կարգավորումը տարբերվում է սովորական պայմաններում աշխատանքի պայմաններ փոփոխելուց: Խոսքը վերաբերում է հետևյալին. եթե սովորական պայմաններում գործատուն ցանկանում է փոխել աշխատանքի էական որևէ պայման, աշխատանքի վայր, աշխատանքի ռեժիմ, վարձատրություն և այլն, ապա նախապես տեղեկացնում է աշխատողին, ծանուցում է նրան, վերջինիցս ստանում է համաձայնություն, այնուհետև կատարում է փոփոխությունը: Մենք առաջարկում ենք, որ ռազմական դրության ընթացքում այ էդ ծանուցելու և համաձայնեցման մեխանիզմը հանվի այն պարագայում, եթե խոսքը վերաբերում է ռազմական դրության իրավական ռեժիմի բերված աշխատանքի ռեժիմ ունեցող հիմնարկներին: Դրանք հանրային հատվածի կազմակերպություններն են, պետական կառավարման տարածքային մարմինները և տեղական ինքնակառավարման մարմինները և այն կազմակերպությունները, որոնց կառավարումը ռազմական դրության ժամանակ անցնում է կառավարման լիազոր մարմնին:

Հաջորդ փոփոխությունը վերաբերում է, ուրեմն, նախկինից եկած մի կարգավորում էր, ըստ որի՝ աշխատաժամանակի կառուցվածքի մեջ հաշվարկվում է նաև ժամկետային զինվորական ծառայության ժամանակահատվածը, որը հաշվարկվում էր սխալ, որը հաշվարկվում էր ստաժ, բայց, քանի որ Աշխատանքային օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ ժամկետային զինվորական ծառայության զորակոչվելու դեպքում գործատուն լուծում է պայմանագիրը, ապա այս դեպքում չի կարող խոսք լինել աշխատաժամանակում այն ներառելու մասին: Վերացրել ենք նաև նախկինից եկած այդ սխալ կարգավորումը: Սահմանել ենք, որ զորակոչային զինվորական ծառայություն անցնելիս կամ կամավոր զինվորագրվելիս այդ ժամանակահատվածի համար, դա կլինի օրեր, շաբաթներ թե ամիսներ, աշխատողի աշխատած ժամանակահատվածը ոչ միայն ստաժ է, ոչ միայն այդ ժամանակահատվածում նա ազատվում է պարտականությունների կատարումից, այլև այդ ժամանակահատվածի համար ձեռք է բերում ամենամյա արձակուրդի իրավունքի օրեր: Սա նշանակում է հետևյալը. մեր օրենքի կարգավորման տրամաբանությունն այն է, որ եթե որևէ հանգամանքի բերումով աշխատանքի տեղը պահպանվում է, բայց վճարում չկա, ապա այդ ժամանակահատվածը նրա համար չի ձևավորում ամենամյա արձակուրդի օրեր: Մեր օրենքով յուրաքանչյուր ամսվա համար աշխատողը վաստակում է 1,67 արձակուրդի օր, և եթե, օրինակ՝ նա, ենթադրենք՝ կամավոր զինվորագրվելիս 2 ամիս լինում է զինվորական ծառայության մեջ, այդ օրերի համար նա կստանա 2 ամիս անգամ 1,67 օր կուտակած արձակուրդի օրեր, որով մենք նորից բարենպաստ ռեժիմ ենք սահմանում աշխատողի համար:

Եվ մյուս փոփոխությունը, որ նորից լրացրել ենք նախագիծը, վերաբերում է նորից բյուջետային հիմնարկների հանրային հատվածի դեպքում, որպեսզի պետական բյուջեի վրա մեծ ծախս չլինի, արտաժամ, գիշերային և հանգստյան օրը կատարած աշխատանքի վճարմանը: Գործող օրենսդրությամբ սահմանված է, որ արտաժամ աշխատանքի համար, բացի հիմնական դրույքաչափից, վճարվում է 50 տոկոս, գիշերայինի համար՝ 30 տոկոս և հանգստյան օրը կատարած աշխատանքի համար՝ կրկնակի վարձատրություն. այս պարագայում մենք առաջարկել ենք հետևյալ կարգավորումը, որ ռազմական դրության ժամանակահատվածում այդ աշխատանքների համար հավելյալ վարձատրությունը, էդ հավելավճարները չեն տրամադրվում:

Նախագիծը, առաջարկված փոփոխությունները դրական եզրակացություն են ստացել հանձնաժողովի կողմից, և ամբողջ նախագիծը քվեարկվել է դրական եզրակացությամբ և ներկայացվել է երկրորդ ընթերցման:

Խնդրում եմ կողմ քվեարկել: Շնորհակալություն: 

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Տիկին Տիգրանյան, դատելով ինձ մոտ եղած տեղեկանքից՝ գրավոր առաջարկներ ներկայացրել եք դուք, հետևաբար՝ չեմ կարծում, թե հարցեր լինեն: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:

Հարակից զեկուցման համար ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում Հրաչյա Հակոբյանին:

 Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆ

-Հարգարժան նախագահություն, հարգելի գործընկերներ, նախագիծն առաջինից երկրորդ ընթերցման ընթացքում, ինչպես արդեն ասվեց, լրամշակվել է, հանձնաժողովի նիստի ժամանակ արժանացել է միաձայն դրական քվեարկության, ինչպես առաջին ընթերցման ժամանակ, այնպես էլ երկրորդ ընթերցման ժամանակ: Առաջարկում եմ կողմ քվեարկել նախագծին: Շնորհակալություն:

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարցեր չկան: Պրն Հակոբյան, զբաղեցրեք ձեր տեղը:

Հարակից զեկուցող՝ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի առաջին տեղակալ Ռուբեն Սարգսյան:

 Ռ.ՍԱՐԳՍՅԱՆ

-ԱԺ հարգելի գործընկերներ, ինչպես արդեն նշվեցին հիմնական զեկուցողի կողմից մանրամասները, ինչ փոփոխություններ են կատարվել, լրացումներ, շատ չմանրամասնեմ, զուտ նշեմ, որ Կառավարության կողմից դրական են ընդունվում բոլոր փոփոխությունները: Եվ առաջարկում եմ նույնպես կողմ քվեարկել:

 Լ.ՆԱԶԱՐՅԱՆ

-Ձեզ նույնպես հարցեր չկան, պրն Սարգսյան, շնորհակալություն: Հերթագրում մտքերի փոխանակության համար: Ելույթներ չկան: Պրն Սարգսյան, եզրափակիչ ելույթի կարիք չկա՞, պրն Հակոբյա՞ն և տիկին Տիգրանյա՞ն: Ո՞չ: Շնորհակալություն: Հարցի քննարկումն ավարտվեց:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Այժմ, հարգելի գործընկերներ, քննարկում ենք Կառավարության կողմից ներկայացված՝ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին և կից ներկայացված օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը:

Հիմնական զեկուցող՝ Ռուստամ Բադասյան՝ արդարադատության նախարար:

 Ռ.ԲԱԴԱՍՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարգելի գործընկերներ, հանձնաժողովում քննարկման արդյունքում մի շարք փոփոխություններ ենք կատարել, հիմնականում՝ տեխնիկական բնույթի, որոնք չեմ ներկայացնի: Կներկայացնեմ բովանդակային փոփոխությունները, մասնավորապես, հոդված 3-ով առաջարկվել էր օրենսգիրքը լրացնել 182 պրիմ 5-րդ հոդվածով, և դրա 4-րդ մասում սահմանված այլ կանոնները խախտելը հանվել է՝ որոշակիությունն ապահովելու համար: 7-րդ մասում տարանջատվել է լրատվական գործունեություն իրականացնողի կողմից խախտումը չվերացնելու հետևանքը, տարբերակվել է լրատվական գործունեություն չիրականացնող անձի դեպքից: Առաջին դեպքում, եթե լրատվական գործունեություն իրականացնողը չի վերացրել խախտումը, տուգանքի գումարը կկազմի 1000-ապատիկից 1500-ապատիկի շրջանակներում, իսկ չիրականացնողի դեպքում՝ 700-ապատիկից մինչև 1000-ապատիկի շրջանակներում: Նույն հոդվածի 13-րդ մասը հանվել է ընդհանրապես, ըստ այդմ՝ մյուս բոլոր մասերում հղումները և մյուս բոլոր հոդվածներում փոխվել են: 13-րդ մասը սահմանում էր, որ ռազմական դրության գործողության ընթացքում սահմանված այլ միջոցառումներն ու սահմանափակումները խախտելը, մենք համարել ենք, որ այս հոդվածով արդեն բոլոր միջոցառումները սահմանված են, և էդ մասն անորոշություն կառաջացներ:

Պատգամավորներից պրն Թևոսյանի առաջարկով ավելացվել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի կողմից 182 պրիմ 5-րդ հոդվածի 5-րդ, 7-րդ և 14-րդ հոդվածներով նախատեսված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննելու իրավունքը, եթե դրանք վերաբերում են տեսալսողական մեդիածառայություն մատուցող լրատվական գործունեություն իրականացնողներին, և դրան համապատասխան հաջորդական հոդվածներում ևս կատարվել է փոփոխություն: Վարչական դատավարության օրենսգրքում տեխնիկական բնույթի փոփոխություններ են կատարվել: Քրեական դատավարության օրենսգրքում… Նախագծում չի կատարվել որևէ լրացում: Ինչ վերաբերում է Քրեական օրենսգրքին, ապա 307 պրիմ 4 հոդվածում փոխարինվել է նյութական հանցակազմը և հիմա էսպիսի տեսք ունի. ռազմական դրության իրավական ռեժիմի ընթացքում տեղեկությունների հրապարակման կամ տարածման կանոնները խախտելը, որն էական վնաս է պատճառել անձանց կամ կազմակերպությունների իրավունքներին կամ օրինական շահերին կամ հասարակության կամ պետության օրինական շահերին, այսինքն՝ հստակեցվել է նշված հոդվածը: Հիմնական փոփոխություններն այսքանն էին: Տեխնիկական փոփոխությունների մասին նշեցի, որ հավելյալ չեն ներկայացվում:

 Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Պրն Բադասյան, հարցեր չեն կարող լինել: Գրավոր առաջարկներ չեն եղել: Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը:

Ամբիոնի մոտ եմ հրավիրում պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Սերգեյ Ատոմյանին՝ ներկայացնելու հարակից զեկուցումը:

 Ս.ԱՏՈՄՅԱՆ

-Շնորհակալություն: Հարգարժան նախագահություն, հարգելի գործընկերներ, հանձնաժողովում մանրամասն քննարկվել է օրենքի նախագիծը: Բանավոր առաջարկներ են ներկայացվել հանձնաժողովների անդամների կողմից, ընդունվել են Կառավարության կողմից, լրամշակվել: Կոչ եմ անում կողմ քվեարկել: 

Ա.ՄԻՐԶՈՅԱՆ

-Կարող եք զբաղեցնել ձեր տեղը: Շնորհակալություն: Մտքերի փոխանակության համար հերթագրում: Հերթագրված պատգամավորներ չկան: Եզրափակիչ ելույթներ: Պրն Ատոմյան, ավելացնելու բան չունե՞ք, պրն նախարար, դուք ևս: Հարցի քննարկումն ավարտվեց: Հարգելի գործընկերներ, քվեարկություններ: Քվեարկում ենք:

Քվեարկության է դրվում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին և կից ներկայացված օրենքների նախագծերի փաթեթը երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը: Քվեարկություն:

Կողմ՝ 72

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է:

Քվեարկության է դրվում Իմ քայլը խմբակցության կողմից ներկայացված՝ ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին օրենքի նախագիծն երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդունելու մասին հարցը: Քվեարկություն:

Կողմ՝ 80

Դեմ՝ 0

Ձեռնպահ՝ 0

Որոշումն ընդունվել է:

Հարգելի գործընկերներ, արտահերթ նիստի օրակարգը սպառվեց: Նիստն ավարտված է: