Armenian ARMSCII Armenian
Լրամշակված տարբերակ
Պ-796-11.12.2009,26.04.2010-ՏՀ-010/0

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՕՐԵՆՔԸ

ՀՍԿԻՉ ՆՇԱՆՆԵՐԻ (ԴՐՈՇՄԱՊԻՏԱԿՆԵՐԻ) ՄԻՋՈՑՈՎ ՏԵՍԱՁԱՅՆԱՅԻՆ ՄԱԳՆԻՍԱԿԱՆ ԿՐԻՉՆԵՐԻ ՊԱՐՏԱԴԻՐ ԴՐՈՇՄԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

Հոդված 1. Oրենքի կարգավորման առարկան եւ նպատակը

1. Սույն օրենքը սահմանում է մշակույթի, գրականության, գիտության, արվեuտի բնագավառների uտեղծագործությունների հեղինակների, կատարողների, հնչյունագրեր արտադրողների, ֆիլմ արտադրողների, համակարգչային ծրագրեր եւ տվյալների բազաներ պատրաuտողների (այսուհետ՝ ստեղծագործողներ) ստեղծագործությունները, կատարումները ձայնագրված տեսաձայնային մագնիսական կրիչների (այսուհետ՝ սկավառակ) վրա պարտադիր դրոշմավորման ենթակա հսկիչ նշաններով (այսուհետ` դրոշմապիտակ) դրոշմավորման, դրոշմապիտակների տրամադրման, հաշվառման, օգտագործման եւ պահպանման կարգը, ինչպես նաեւ սույն օրենքի խախտման համար պատասխանատվությունը:

2. Ստեղծագործության հեղինակային իրավունքի եւ (կամ) հարակից իրավունքի իրավատիրոջ եւ դրոշմավորման ենթակա սկավառակներ արտադրողի, ներմուծողի միջեւ ծագող այլ հարաբերությունները կարգավորվում են «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով:

3. Սկավառակների դրոշմապիտակներով դրոշմավորումը նպատակ ունի`

ա) պաշտպանել մշակույթի, գրականության, գիտության, արվեuտի բնագավառների uտեղծագործողների հեղինակային իրավունքները, կատարողների, հնչյունագրեր արտադրողների, ֆիլմ արտադրողների, համակարգչային ծրագրեր եւ տվյալների բազաներ պատրաuտողների հարակից իրավունքները

բ) սկավառակները կեղծումից պաշտպանելու միջոցով` պաշտպանել սպառողների շահերը,

գ) տնտեսվարող սուբյեկտների համար` ապահովել արդարացի մրցակցային պայմաններ եւ ապրանքային նշանների լրացուցիչ պաշտպանվածություն,

դ) ստեղծել լրացուցիչ պայմաններ` հարկային եկամուտների հավաքագրման եւ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ապահովման համար:

Հոդված 2. Դրոշմապիտակների ձեւը եւ կիրառման ոլորտները

1. Սույն օրենքի իմաստով դրոշմապիտակ է համարվում սահմանված չափեր, ձեւ եւ կեղծումից պաշտպանվածության աստիճան ունեցող ինքնասոսնձվող, ծալքագծված փայլաթիթեղի մաս ունեցող դրոշմանիշը, որի վրա նշված ապրանքի համառոտ անվանումը, սերիան եւ հերթական համարը հնարավորություն են տալիս նույնականացնել դրանով դրոշմավորված սկավառակներ արտադրողին կամ ներմուծողին, ընդ որում ներմուծված եւ տեղում արտադրված սկավառակների դրոշմապիտակները տարբերվում են գույներով եւ համապատասխանաբար «տեղական», «ներմուծված» մակագրություններով:

2. Ինքնասոսնձվող դրոշմապիտակների դարձերեսին քսված սոսինձը եւ դրոշմապիտակի ծալքագծերը պետք է բացառեն դրանց անվնաս պոկելու եւ դրոշմապիտակի բազմակի oգտագործման հնարավորությունը: Դրոշմավորման ենթակա ապրանքի վրա պետք է փակցված լինի չվնաuված  եւ ամբողջական դրոշմապիտակ:

3. Դրոշմապիտակները համարվում են խիuտ հաշվառման փաuտաթղթեր եւ uահմանված կարգով հաշվառվում են ինչպեu լիազոր մարմնի, այնպեu էլ այդ դրոշմապիտակները ձեռք բերող տնտեuավարող uուբյեկտների կողմից: Վերջիններu դրանց գծով վարում են առանձնացված հաշվառում` խիuտ հաշվառման փաuտաթղթերի համար oրենuդրությամբ uահմանված կարգով:

4. Եթե այլ բան չի բխում սույն օրենքից` դրոշմապիտակներով դրոշմավորման պարտավորություն են կրում Հայաստանի Հանրապետության մաքսային տարածք դրոշմավորման ենթակա ապրանքներ ներմուծող կազմակերպություններն ու ֆիզիկական անձինք  (այսուհետ` անձինք), Հայաստանի Հանրապետությունում պարտադիր դրոշմավորման ենթակա ապրանքներ արտադրող անձինք:

Հոդված 3. Դրոշմավորման ենթակա ապրանքները եւ դրանց բովանդակությունը

1. Հաստանի Հանրապետության տարածքում արտադրված կամ Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծված սկավառակների վրա իրացման ցանկացած փուլում դրոշմապիտակի առկայությունը պարտադիր է (բացառությամբ սույն օրենքով սահմանված դեպքերի):

2. Հաստանի Հանրապետության տարածքում արտադրված կամ Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծված սկավառակի կամ դրա փաթեթավորման վրա պարտադիր կերպով պետք է հայերեն լեզվով նշված լինի ստեղծագործության անվանումը, արտադրող կամ ներմուծող անձի լրիվ անվանումը, հասցեն:

Հոդված 4. Դրոշմավորման ենթակա ապրանքների դրոշմավորումը

1. Դրոշմապիտակները փակցվում են սկավառակի տուփի, փաթեթավորման այնպիսի հատվածում, որի նյութը ապահովում է դրոշմապիտակի հուսալի փակցնումը: Կափարիչով տուփի դեպքում դրոշմապիտակը փակցվում է տուփի բացվող մասի վրա:

2. Նախորդ նմուշի դրոշմապիտակը կիրառությունից հանելու կապակցությամբ վերադրոշմավորման անհրաժեշտության դեպքում նոր նմուշի դրոշմանիշը փակցվում է տուփի կամ փաթեթավորման այն հատվածում, որտեղ դրոշմապիտակ փակցված չէ:

Հոդված 5. Դրոշմապիտակների արժեքը, կիրառության կարգն ու ժամկետները

1. Դրոշմապիտակների նմուշները (էսքիզները) հաստատում է լիազոր մարմինը:

2. Յուրաքանչյուր տարում կիրառվող դրոշմապիտակների արժեքը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը` ելնելով դրանց արտադրության, պահպանության, օգտագործումից հանելու հետ կապված ծախսերից: Դրոշմապիտակների արժեքը /գինը/ յուրաքանչյուր տարվա համար սահմանվում է առնվազն դրա սկզբից մեկ ամիս առաջ: Մինչեւ սույն մասով սահմանված ժամկետը գին չսահմանվելու դեպքում տվյալ օրացույցային տարվում կիրառվում է դրոշմապիտակների նախորդ տարվա արժեքը:

3. Լիզոր մարմնի սահմանած նմուշի դրոշմապիտակները կիրառության մեջ դրվում եւ կիրառությունից հանվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ: Այդ դրոշմապիտակներով դրոշմավորված ապրանքների իրացման ժամկետը չի կարող պակաս լինել երկու տարուց` սկսած դրոշմապիտակները կիրառության մեջ դնելու պահից, կամ 6 ամիս` դրան հաջորդող նմուշի դրոշմապիտակները կիրառության մեջ դնելու պահից:

4. Կիրառությունից հանված դրոշմապիտակներով դրոշմավորված ապրանքների իրացումը թույլատրելի ժամկետից հետո կարող է իրականացվել անմիջական արտադրողի կամ անմիջական ներմուծողի կողմից ապրանքների նոր նմուշի դրոշմապիտակներով դրաշմավորված /հերթական թվով նմուշի դրոշմապիտակներով վերադրոշմավորված/ լինելու դեպքում:

Հոդված 6. Դրոշմապիտակների ձեռք բերման կարգը

1. Դրոշմապիտակները տրամադրվում են լիզոր մարմնի կողմից` դրոշմապիտակի ձեռք բերման հայտի /այսուհետ` հայտ/ հիման վրա: Դրոշմապիտակները տրամադրվում են սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված փաստաթղթերը ներկայացնելու դեպքում:

2. Դրոշմապիտակներ ձեռք բերելու համար Հայաստանի Հանրապետությունում սկավառակներ արտադրող եւ Հայաստանի Հանրապետություն սկավառակներ ներմուծող անձինք լիազոր մարմին  են ներկայացնում.

ա) դրոշմապիտակների ձեռքբերման հայտ

բ) դրոշմապիտակների ձեռքբերման համար պետական բյուջե վճարված գումարը հաստատող փաստաթղթի պատճենը,

գ) հաշվետվություն` նախկինում ձեռք բերված դրոշմապիտակների օգտագործման մասին (բացառությամբ առաջին անգամ դրոշմապիտակներ ձեռք բերելու դեպքից),

դ) պայմանագիր, արտադրման եւ (կամ) իրացման թույլտվություն (լիցենզիա) կամ դրանց քաղվածքները` կնքված ստեղծագործությունների հեղինակային իրավունքի եւ (կամ) հարակից իրավունքի իրավատերերի հետ,  որտեղ հստակ նշված է թողարկվելիք եւ (կամ) իրացման ենթակա (ներմուծված) սկավառակների անվանումները, բովանդակության նկարագրությունը (ցանկը), ընդհանուր քանակը եւ ստեղծագործությունների հեղինակային իրավունքի եւ (կամ) հարակից իրավունքի իրավատերերին վճարվելիք գումարները, ինչպես նաեւ հեղինակային իրավունքի եւ (կամ) հարակից իրավունքի իրավատերերի բոլոր հայտնի տվյալները (հասցե, հեռախոսի եւ հեռակապի համարներ, ինտերնետային կայք, էլեկտրոնային փոստ եւ այլն): Հեղինակային եւ (կամ) հարակից իրավունքները պաշտպանված չլինելու, ինչպես նաեւ օրենքով սահմանված հեղինակային եւ (կամ) հարակից իրավունքների ժամկետը սպառված լինելու դեպքում այդ մասին լիազոր մարմին է ներկայացվում տեղեկանք (հավաստագիր) տրված հեղինակային եւ հարակից իրավունքների պաշտպանության կազմակերպության կողմից,

3. Հայաuտանի Հանրապետություն ներմուծվող` դրոշմապիտակներով պարտադիր դրոշմավորման ենթակա սկավառակների դրոշմավորումը պարտադիր պայման է մաքuային մարմինների կողմից նշված սկավառակները «ներմուծում` ազատ շրջանառության համար» մաքuային ռեժիմով բաց թողնելու համար, բացառությամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված դեպքերի:

4. Հայաստանի Հանրապետություն սկավառակներ ներմուծող անձանց դրոշմապիտակները  տրամադրվում են 90-oր ժամկետով՝ օտարերկրյա պայմանադիր կողմին ուղարկելու (ժամանակավոր արտահանելու) եւ դրանցով սկավառակները դրոշմավորելու համար: Լիազոր մարմինը մինչեւ 90-oրյա ժամկետի ավարտն oտարերկրյա պայմանադիր կողմի հետ կնքված պայմանագրի չկատարման կամ մաuնակի կատարման դեպքում ներմուծողի դիմումի հիման վրա երկարաձգում է դրոշմապիտակների տրամադրման ժամկետը` դիմումում նշված ժամկետով, բայց ոչ ավելի, քան 90 oրով:

5. Դրոշմապիտակների տրամադրման հայտը մերժվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված փաստաթղթերը ոչ լիարժեք ներկայացված լինելու դեպքում, որը սակայն չի զրկում փաստաթղթերը լիարժեք դարձնելուց հետո կրկին դիմելու իրավունքից:

6. Սույն հոդվածով նախատեսված հայտի եւ հաշվետվության ձեւերը սահմանում է լիազոր մարմինը:

7. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված փաստաթղթերը լիազոր մարմին մուտք լինելու դեպքում դրոշմապիտակները անձանց տրամադրվում են 10 օրյա ժամկետում:

8. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի «դ» ենթակետով պանաջվող փաստաթղթերի կամ դրանցում պարունակվող որեւէ տեղեկատվության իսկության եւ/կամ հավաստիության համար լիազոր մարմինը պատասխանատվություն չի կրում:

9. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի «դ» ենթակետով սահմանված փաստաթղթերում որեւէ կեղծիք հայտնաբերվելու դեպքում հայտ ներկայացրած անձի նկատմամբ կկիրառվեն ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվության միջոցները:

Հոդված 7. Վնասված եւ (կամ) չօգտագործված դրոշմապիտակների վերադարձման կարգը

1. Դրոշմապիտակների ձեռքբերման համար պետական բյուջե վճարված գումարը համարվում է համախառն եկամուտից նվազեցման ենթակա ծախս (նյութական ծախս), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ստացված դրոշմապիտակները չեն օգտագործվել եւ չեն վերադարձվել:

2. Ձեռք բերված եւ չօգտագործված դրոշմապիտակները, համապատասխան արադրությունը կամ ներմուծումը դադարեցնելու, ինչպես նաեւ սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված ժամկետի ավարտի օրվանից, 10 օրյա ժամկետում  վերադարձվում են լիազոր մարմնին:

3. Վնասված դրոշմապիտակները վերադարձվում են լիազոր մարմին՝ յուրաքանչյուր կիսամյակի արդյունքներով՝ մինչեւ կիսամյակին հաջորդող ամսվա 20-ը ներառյալ:

4. Չօգտագործված կամ վնասված դրոշմապիտակների վերադարձը սույն հոդվածով սահմանված ժամկետից ուշացնելու կամ սույն հոդվածի 5-րդ մասով սահմանած դեպքերում լիազոր մարմնի կողմից հետ չընդունվելու դեպքերում չվերադարձված կամ հետ չընդունված դրոշմապիտակների թվին, տեսակին համապատասխան հարկ վճարողի կողմից հաշվարկվում է, իսկ չհաշվարկվելու դեպքում՝ լիազոր մարմնի կողմից առաջադրվում է շահույթահարկի (եկամտահարկի), իսկ անձը ԱԱՀ վճարող համարվելու դեպքում՝ նաեւ ավելացված արժեքի հարկի մասով հարկային պարտավորություն՝ ելնելով նախորդ կիսամյակում հարկ վճարողի նույն տեսակի ապրանքի համար կիրառված միջին գներից: Նախորդ կիսամյակում նույն տեսակի ապրանքի իրացումների բացակայության դեպքում սույն մասով սահմանված հարկային պարտավորությունները հաշվարկվում են ելնելով նախորդ կիսամյակում հարկ վճարող նույնանման ապրանքի համար կիրառված միջին գներից, իսկ նման իրացումների բացակայության դեպքում՝ համեմատելի հանգամանքներում այլ հարկ վճարողների կողմից կիրառված գներից:

5. Հարկ վճարողի կողմից վերադարձվող դրոշմապիտակները լիազոր մարմնի կողմից չի ընդունվում, եթե չեն պահպանվել հետեւյալ պայմանները՝

ա) դրոշմապիտակները պետք է փակցված լինեն առանձին էջերի վրա՝ առանց ծալքերի եւ անհարթությունների.

բ) պետք է տեսանելի լինի դրոշմապիտակների սերիան եւ դրա կենտրոնական մասը

գ) դրոշմապիտակի պատռված մասերը պետք է միացված լինեն.

դ) վերադարձվող դրոշմապիտակի մակերեսը (այդ թվում՝ հավաքված առանձին մասերից) պետք է կազմի իր սկզբնական չափի առնվազն 60 տոկոսը:

6. Արգելվում է դրոշմապիտակների օտարումը կամ փոխանցումը (տրամադրումը, հատկացումը) այլ անձանց, բացառությամբ «ժամանակավոր արտահանում» մաքսային ռեժիմով արտահանված դրոշմապիտակները օտարերկրյա պայմանադիր կողմին փոխանցելը:

7. Դրոշմապիտակներով պարտադիր դրոշմավորման ենթակա՝ ներմուծվող սկավառակների դրոշմավորումը կարող է կատարվել նախքան այդ ապրանքները Հայաստանի Հանրապետության մաքսային տարածք ներմուծելը, մաքսային հսկողության ներքո գտնվող տարածքներում (համապատասխան թույլատվության դեպքում՝ մաքսատան, կամ մաքսակետի տարածքում կամ մաքսային պահեստում): Հայաuտանի Հանրապետություն ներմուծվող դրոշմավորման ենթակա սկավառակների սույն օրենքով uահմանված կարգով դրոշմավորման համար պատաuխանատու է ներմուծողը:

8. Հայաստանի Հանրապետությունում արտադրվող սկավառակների դրոշմավորումը իրականացվում է արտադրողի ընտրած տարածքում:

9. Դրոշմապիտակները կարող են տրամադրվել միայն Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված (հաշվառված) կազմակերպություններին եւ անհատ ձեռնարկատերերին:

Հոդված 8. Պատասխանատվությունը սույն օրենքի խախտման համար

1. Սույն օրենքով սահմանված դրույթները խախտելու համար կիրառվում են ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պատասխանատվության միջոցները:

2. Սույն օրենքի պահանջների խախտման դեպքում հեղինակային իրավունքի եւ (կամ) հարակից իրավունքի իրավատերերին պատճառված վնասը ենթակա է հատուցման ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով:

Հոդված 9. Եզրափակիչ դրույթներ

1.   Սույն օրենքով սահմանված դրոշմավորման կարգը չի տարածվում այն սկավառակների վրա՝

ա) որոնք տարանցիկ փոխադրվում են Հայաստանի Հանրապետության մաքսային տարածքով,

բ) որոնք պարունակում են համակարգչային ծրագրեր եւ տվյալների բազա եւ մտնում են որեւէ սարքավորման լրակազմի մեջ,

գ)   որոնք կցված են գրքերին, ամսագրերին, կատալոգներին եւ պարունակում են դրանց էլեկտրոնային բովանդակությունը,

դ)   որոնք ֆիզիկական անձանց կողմից ներմուծվում են անձնական օգտագործման նպատակներով, ընդորում ներմուծվող սկավառակների քանակը սահմանում է ՀՀ Կառավարությունը,

ե) որոնք թողարկվել եւ (կամ) ներմուծվել են մարդասիրական օգնության եւ բարեգործական շրջանակներում եւ ենթակա են անհատույց բաշխման:

Հոդված 10. Oրենքի ուժի մեջ մտնելը

1. Սույն օրենքը ուժի մեջ է մտնում 2011 թվականի հունվարի 1-ից: 

Հիմնավորում

«Հսկիչ նշանների (դրոշմապիտակների) միջոցով տեսաձայնային մագնիսական կրիչների պարտադիր դրոշմավորման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագծի վերաբերյալ

Առաջարկվող օրենքի նախագծի նպատակն է պաշտպանել մշակույթի, գրականության, գիտության, արվեuտի բնագավառների uտեղծագործությունների հեղինակների, կատարողների, հնչյունագրեր արտադրողների, ֆիլմ արտադրողների, համակարգչային ծրագրեր եւ տվյալների բազաներ պատրաuտողների իրավունքները, սպառողների շահերը, տնտեսվարող սուբյեկտների համար` ապահովել արդարացի մրցակցային պայմաններ, ստեղծել լրացուցիչ պայմաններ` հարկային եկամուտների հավաքագրման եւ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ապահովման համար:

Օրենքի նախագծով սահմանված մեխանիզմների պրակտիկ կիրառումը ապահովելու նպատակով միաժամանակ առաջարկվել է փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարել ՀՀ քրեական օրենսգրքում: